{"id":895,"date":"2020-02-28T15:33:52","date_gmt":"2020-02-28T15:33:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.filozofiadlajanuszy.pl\/?p=895"},"modified":"2020-02-28T15:33:52","modified_gmt":"2020-02-28T15:33:52","slug":"piec-slow-ktorych-wszyscy-sie-boja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/2020\/02\/28\/piec-slow-ktorych-wszyscy-sie-boja\/","title":{"rendered":"Pi\u0119\u0107 s\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych wszyscy si\u0119 boj\u0105"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-896\" src=\"http:\/\/www.filozofiadlajanuszy.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Aleksander_Gierymski_Trumna_ch\u0142opska-1024x754.jpg\" alt=\"\" width=\"840\" height=\"619\" \/><\/p>\n<p><strong>Niezale\u017cnie czy chodzi o problem globalnego ocieplenia, biedy, raka, epidemii czy innej katastrofy w dyskusji najbardziej nienawidzi si\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105: nic si\u0119 nie da zrobi\u0107.<\/strong><!--more--><\/p>\n<p><strong>Studia filmowe i wydawnictwa nie mog\u0105 si\u0119 op\u0119dzi\u0107 od nich: grafoman\u00f3w.<\/strong><\/p>\n<p>Sztuka pisania scenariuszy czy powie\u015bci nie jest wcale prosta do opanowania. Spo\u015br\u00f3d dziesi\u0105tek b\u0142\u0119d\u00f3w jakie pope\u0142niaj\u0105 domoro\u015bli nast\u0119pcy Szekspira par\u0119 opisa\u0142 ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci Arystoteles. I jak\u017ce zadziwiaj\u0105cy jest fakt, \u017ce spo\u015br\u00f3d grzech\u00f3w kt\u00f3re opisa\u0142 grecki filozof jednym z nich jest&#8230; zbytni realizm.<\/p>\n<p>Ale zastan\u00f3wmy si\u0119. Je\u017celi idziemy do kina na film trwaj\u0105cy powiedzmy 90 minut to spodziewamy si\u0119, \u017ce b\u0119dzie mia\u0142 on jakie\u015b rozpocz\u0119cie, \u015brodek akcji i jej fina\u0142. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nie zrozumia\u0142aby filmu, w kt\u00f3rym w 30 minucie g\u0142\u00f3wny bohater si\u0119 krztusi, umiera, a przez nast\u0119pn\u0105 godzin\u0119 kamera pokazuje much\u0119 na \u015bcianie. Brzmi to absurdalnie, a przecie\u017c jest du\u017co bardziej realne ni\u017c masa filmowych scenariuszy!<\/p>\n<p><strong>Arystoteles twierdzi\u0142, \u017ce dobra sztuka musi bardziej si\u0119 skupi\u0107 na tym, co wiarygodne, ni\u017c co rzeczywi\u015bcie jest mo\u017cliwe.<\/strong><\/p>\n<p>Grecki filozof odkry\u0142 prawd\u0119, kt\u00f3r\u0105 dzi\u015b masowo wykorzystuj\u0105 marketingowcy: my, ludzie, kochamy opowie\u015bci. A raczej: dobrze opowiedziane opowie\u015bci. I co wa\u017cne, nie chodzi tylko o filmy czy powie\u015bci. Du\u017co lepiej si\u0119 rozmawia, gdy rzeczywiste fakty przedstawia si\u0119 nie jako zbi\u00f3r przypadkowych zdarze\u0144, lecz jako dobrze opowiedzian\u0105 histori\u0119. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c: niezale\u017cnie czy chodzi o opis dzisiejszego poranka Seby Ga\u0142czy\u0144skiego, czy o dzieje Cesarstwa Rzymskiego, oczekujemy \u017ce zostan\u0105 one nam podane w formie fabu\u0142y.<\/p>\n<p><strong>Czy jednak aby na pewno dzieje ludzkie s\u0105 rzeczywi\u015bcie tak\u0105 dobrze napisan\u0105 fabu\u0142\u0105?<\/strong><\/p>\n<p>W latach 80-tych znale\u017ali\u015bmy si\u0119 rzekomo na granicy zag\u0142ady. Na sowieckich radarach pojawi\u0142a si\u0119 informacja, \u017ce Amerykanie wystrzelili w ich kierunku pocisk nuklearny. Procedura nakazywa\u0142a w takiej sytuacji natychmiast odpowiedzie\u0107 tym samym. Oficer dy\u017curny ola\u0142 jednak procedury domy\u015blaj\u0105c si\u0119, \u017ce nikt normalny nie zaatakuje przy u\u017cyciu jednej rakiety. Ile w tym prawdy nie wiem, jednak ca\u0142a historia jest jak najbardziej mo\u017cliwa. I dzi\u015b mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce seria b\u0142\u0119d\u00f3w w systemie informatycznym spowoduje, \u017ce kilkaset pocisk\u00f3w balistycznych ruszy w kierunku \u015bwiatowych stolic i jutro mo\u017ce nas nie by\u0107.<\/p>\n<p><strong>G\u0142upio to brzmi? Dok\u0142adnie tak \u2013 nasza naturalna sk\u0142onno\u015b\u0107 do zamykania \u015bwiata w ramach fabu\u0142y nie dopuszcza my\u015bli, \u017ce nasz \u015bwiat czy my sami mo\u017cemy zgin\u0105\u0107 w g\u0142upi i absurdalny spos\u00f3b.<\/strong><\/p>\n<p>T\u0105 absurdalno\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia i \u015bmierci uwypukli\u0142a II Wojna \u015awiatowa. No bo jak to? Przychodzi jaki\u015b niespe\u0142niony malarz i wysy\u0142a kilka milion\u00f3w ludzi do pieca? Nad miastem przelatuje jeden samolocik, zrzuca jedn\u0105 bomb\u0119 i PUFF! kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy ludzi zamienia si\u0119 w py\u0142? Tak po prostu? \u015awietnie to uwypukli\u0142 Czes\u0142aw Mi\u0142osz w \u201ePiosence o ko\u0144cu \u015bwiata\u201d:<\/p>\n<blockquote><p>W dzie\u0144 ko\u0144ca \u015bwiata<br \/>\nPszczo\u0142a kr\u0105\u017cy nad kwiatem nasturcji,<br \/>\nRybak naprawia b\u0142yszcz\u0105c\u0105 sie\u0107.<br \/>\nSkacz\u0105 w morzu weso\u0142e delfiny,<br \/>\nM\u0142ode wr\u00f3ble czepiaj\u0105 si\u0119 rynny<br \/>\nI w\u0105\u017c ma z\u0142ot\u0105 sk\u00f3r\u0119, jak powinien mie\u0107.<\/p>\n<p>(&#8230;)<\/p>\n<p>A kt\u00f3rzy czekali b\u0142yskawic i grom\u00f3w,<br \/>\nS\u0105 zawiedzeni.<br \/>\nA kt\u00f3rzy czekali znak\u00f3w i archanielskich tr\u0105b,<br \/>\nNie wierz\u0105, \u017ce staje si\u0119 ju\u017c.<br \/>\nDop\u00f3ki s\u0142o\u0144ce i ksi\u0119\u017cyc s\u0105 w g\u00f3rze,<br \/>\nDop\u00f3ki trzmiel nawiedza r\u00f3\u017c\u0119,<br \/>\nDop\u00f3ki dzieci r\u00f3\u017cowe si\u0119 rodz\u0105,<br \/>\nNikt nie wierzy, \u017ce staje si\u0119 ju\u017c.<\/p><\/blockquote>\n<p><strong>Szalenie popularna zaraz po II Wojnie \u015awiatowej filozofia egzystencjalna takie w\u0142a\u015bnie stanowisko zajmuje.<\/strong><\/p>\n<p>Egzystencjali\u015bci autentycznie rozumieli, \u017ce mo\u017ce wyj\u015b\u0107 z domu i zosta\u0107 potr\u0105cony na pasach. Za 10 minut mo\u017ce nas nie by\u0107. A mimo to trzeba jako\u015b \u017cy\u0107, bo w przeciwie\u0144stwie np. do ceg\u0142y kt\u00f3ra po prostu sobie jest, my swojego istnienia jeste\u015bmy \u015bwiadomi i jako\u015b za nie odpowiadamy. Teoretycznie wie to ka\u017cda osoba, ale raczej jako oczywisty komuna\u0142. Egzystencjali\u015bci natomiast taki spos\u00f3b patrzenia na \u015bwiat autentycznie wyznawali i z takim nastawieniem \u017cyli.<\/p>\n<p><strong>Dawno ju\u017c zapomnieli\u015bmy o tej absurdalno\u015bci \u015bwiata i krucho\u015bci naszego istnienia, kt\u00f3ra towarzyszy\u0142a pokoleniom znaj\u0105cym realia okupacji i zimnej wojny. Czy jednak s\u0142usznie?<\/strong><\/p>\n<p>Codziennie kto\u015b do\u015bwiadcza absurdalno\u015bci istnienia. Dowiaduje si\u0119, \u017ce b\u00f3l g\u0142owy z kt\u00f3rym przyszed\u0142 do lekarza jest z\u0142o\u015bliwym nowotworem i zosta\u0142o mu kilka miesi\u0119cy \u017cycia. Cz\u0119sto traktuje si\u0119 taki moment niczym zawi\u0105zanie akcji w dobrym filmie. Szuka si\u0119 alternatywnych metod leczenia, \u0142apie ka\u017cdej szansy, nierzadko takiej, kt\u00f3ra s\u0142ono kosztuje. Na portalach crowdfundingowych zbiera si\u0119 miliony z\u0142otych na takie osoby, bardzo cz\u0119sto na terapie po prostu nie dzia\u0142aj\u0105ce albo eksperymentalne.<\/p>\n<p><strong>Jednak \u017cycie to nie film. \u017byciowe tragedie nie maj\u0105 \u017cadnej fabu\u0142y. Kto\u015b si\u0119 dowiaduje, \u017ce umrze za kilka miesi\u0119cy. I tak si\u0119 po prostu stanie. Bez \u017cadnych \u201earchanielskich tr\u0105b\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Albo inny przyk\u0142ad: polityka. Jak populi\u015bci dochodz\u0105 do w\u0142adzy? Bo ludzie nie chc\u0105 s\u0142ysze\u0107, \u017ce nic si\u0119 nie da w danej sprawie zrobi\u0107. \u017be tak dzia\u0142a \u017cycie, tak czasami jest: komu\u015b dzieje si\u0119 krzywda i trzeba si\u0119 z tym pogodzi\u0107. Ma\u0142o kto si\u0119 godzi. Cz\u0142owiek chwyci si\u0119 ostatniej szansy, zag\u0142osuje na najwi\u0119kszego demagoga, byle tylko na chwil\u0119 wyprze\u0107 absurdalno\u015b\u0107 tej sytuacji.<\/p>\n<p><strong>\u017beby by\u0142o jasne: nie s\u0105dz\u0119, \u017ce czeka nas jutro koniec \u015bwiata.<\/strong><\/p>\n<p>Pojutrze te\u017c nie. Ani w tym roku. Jednak nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce kiedy\u015b na wszystkich portalach i we wszystkich telewizjach zobaczymy dyrektora NASA obwieszczaj\u0105cego: &#8222;Szanowni Pa\u0144stwo, za dwa dni uderzy w Ziemi\u0119 wielka asteroida, ludzko\u015b\u0107 zostanie unicestwiona.&#8221;<\/p>\n<p><strong>Co by\u015b wtedy zrobi\u0142?<\/strong><\/p>\n<p><em>Fot. Aleksander Gierymski &#8211; \u201eTrumna ch\u0142opska\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niezale\u017cnie czy chodzi o problem globalnego ocieplenia, biedy, raka, epidemii czy innej katastrofy w dyskusji najbardziej nienawidzi si\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105: nic si\u0119 nie da zrobi\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[12],"class_list":["post-895","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia","tag-archiwum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/895","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=895"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/895\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}