![\"\"](\"http:\/\/www.filozofiadlajanuszy.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/socrates-santa-2-1024x358-1.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
Wiele jest os\u00f3b, kt\u00f3re zamiast obchodzi\u0107 Bo\u017ce Narodzenie wola\u0142yby i\u015b\u0107 do pracy. Nic dziwnego, bo je\u017celi przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej \u0142atwo odkryjemy, \u017ce wszelkiego rodzaju \u015bwi\u0119ta wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 nierzadko z wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 obowi\u0105zk\u00f3w ni\u017c praca zawodowa.<\/strong><\/p>\n \u201eWszystkiego najlepszego, du\u017co zdrowia, szcz\u0119\u015bcia i wszelkiej pomy\u015blno\u015bci\u201d<\/strong><\/p>\n \u201eNo, to Miko\u0142aj wiedzia\u0142 co mi kupi\u0107!\u201d \u201ePyszne s\u0105 te \u015bledzie, jak je zrobi\u0142a\u015b?.\u201d \u201eSpr\u00f3buj \u0142azanek, bardzo dobre s\u0105!\u201d Z dialog\u00f3w przy stole mo\u017cna by wr\u0119cz u\u0142o\u017cy\u0107 jaki\u015b \u015bwiecki Msza\u0142 (na razie uk\u0142adane s\u0105 memy z sympatycznymi nosaczami). Cho\u0107 nie reguluj\u0105 tego \u017cadne przepisy, ani pa\u0144stwowe ani ko\u015bcielne, nawet \u017cadna jasno wyartyku\u0142owana tradycja, to s\u0105 pewne u\u015bwi\u0119cone wypowiedzi i zachowania, kt\u00f3rych naruszenie w Bo\u017ce Narodzenie spowodowa\u0142oby spor\u0105 konsternacj\u0119.<\/p>\n Dzie\u0144 \u015bwi\u0119ty \u015bwi\u0119ci\u0107<\/strong><\/p>\n Francuski filozof Edgar Morin zwraca uwag\u0119 na wa\u017cne rozr\u00f3\u017cnienie: czasu wolnego od czasu \u015bwi\u0119tego. Czas wolny to dos\u0142ownie czas wolny: mo\u017cesz z nim robi\u0107 co chcesz. Ale \u015bwi\u0119to nie jest czasem wolnym. To czas w kt\u00f3rym MUSISZ \u015bwi\u0119towa\u0107. W czasie wolnym nie musisz pracowa\u0107. W czasie \u015bwi\u0119tym pracowa\u0107 nie mo\u017cesz. Wida\u0107 to najlepiej w bardziej ni\u017c nasza tradycyjnych kulturach, cho\u0107by w\u015br\u00f3d ortodoksyjnych \u017cyd\u00f3w. Wykszta\u0142cili oni zwyczaj tzw. sznur\u00f3w szabasowych, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mog\u0105 obej\u015b\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 religijnych zakaz\u00f3w pracowania w sobot\u0119.<\/p>\n W 1938 roku w pracy \u201eHomo ludens\u201d (Cz\u0142owiek bawi\u0105cy si\u0119) John Huizinga podj\u0105\u0142 si\u0119 opisania roli zabawy w ludzkiej kulturze<\/strong><\/p>\n Jedn\u0105 z istotnych cech jakimi charakteryzuje si\u0119 zabawa (w szerokim sensie, obchody Bo\u017cego Narodzenia te\u017c nazywam tu \u201ezabaw\u0105\u201d) jest to, \u017ce ka\u017cdy jej rodzaj posiada regu\u0142y. W pi\u0142ce no\u017cnej nie mo\u017cna dotyka\u0107 pi\u0142ki r\u0119k\u0105. W szachach kr\u00f3l mo\u017ce si\u0119 porusza\u0107 o tylko jedno pole w ka\u017cdym kierunku, goniec tylko po przek\u0105tnej. Na imprezie w klubie ka\u017cdy z ka\u017cdym jest na \u201ety\u201d. W Sylwestra odpalamy fajerwerki itd.<\/p>\n Du\u017co ciekawsze jest jednak to co si\u0119 dzieje z osob\u0105, kt\u00f3ra regu\u0142 nie przestrzega. A jeszcze ciekawsze na czym przestrzeganie regu\u0142 polega.<\/strong><\/p>\n Huizinga odr\u00f3\u017cnia tutaj \u201epsuja zabawy\u201d i fa\u0142szywego gracza. Kto\u015b kto z \u201eserdecznym u\u015bmiechem\u201d sk\u0142ada \u201enajlepsze \u017cyczenia\u201d \u015bmierdz\u0105cej bazarow\u0105 perfum\u0105 ciotce plotkarce jest fa\u0142szywym graczem. Kto tupie nog\u0105 i m\u00f3wi, \u017ce on na \u017cadne \u015bwi\u0119ta nie przyjedzie, bo ma te celebry gdzie\u015b jest psujem zabawy. Ten pierwszy jest powszechnie tolerowany. Tego drugiego trzeba \u201ezniszczy\u0107\u201d.<\/p>\n Cho\u0107 bardzo prawdopodobne, \u017ce \u201epsuj zabawy\u201d szybko utworzy z innymi \u201epsujami\u201d swoje w\u0142asne gry<\/strong><\/p>\n Huizinga zauwa\u017ca, \u017ce wszelkiej ma\u015bci heretycy, apostaci i odszczepie\u0144cy tworzyli swoje w\u0142asne religie, ze swoistymi \u015bwi\u0119tami i rytua\u0142ami, do kt\u00f3rych regu\u0142 nowa spo\u0142eczno\u015b\u0107 musia\u0142a si\u0119 stosowa\u0107. Kto\u015b mo\u017ce powiedzie\u0107, \u017ce jest ateist\u0105 i nie obchodzi \u017cadnych \u015bwi\u0105t religijnych. Ale ma swoje! Nawet pomijaj\u0105c, \u017ce takie \u015bwi\u0119ta jak Bo\u017ce Narodzenie ju\u017c dawno straci\u0142o wymiar przede wszystkim religijny (przynajmniej w kulturze zachodu), to jest ca\u0142a masa innych \u201ezabaw\u201d do uczestniczenia w kt\u00f3rych jeste\u015bmy przez spo\u0142ecze\u0144stwo \u201ezmuszani\u201d. Przynoszenie ciasta z okazji imienin do pracy. Organizowanie wesela po \u015blubie. Albo ogl\u0105danie wa\u017cnych meczy Reprezentacji w pi\u0142ce\/siatk\u00f3wce\/czymkolwiek, chocia\u017c si\u0119 tym na co dzie\u0144 nie interesujesz.<\/p>\n Choinka w lipcu?<\/strong><\/p>\n Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce \u015bwi\u0105teczne zwyczaje s\u0105 nie tylko \u201enakazane\u201d w \u015bwi\u0119ta ale r\u00f3wnie\u017c \u201ezakazane\u201d w pozosta\u0142e dni. Co prawda w dzisiejszych czasach nic nie stoi na przeszkodzie w kupnie choinki w \u015brodku lata albo barwnik\u00f3w do jajek w grudniu (w internecie kupi si\u0119 wszystko), ale prawda jest taka, \u017ce nawet w asortymencie supermarket\u00f3w wida\u0107 zmian\u0119. Ci\u0119\u017cko by\u0142oby w \u015brodku lata zorganizowa\u0107 12 tradycyjnych da\u0144 wigilijnych w oparciu o ofert\u0119 Lidla czy Biedronki. A ju\u017c na pewno znajomi, gdyby\u015bmy ich na tak\u0105 imprez\u0119 zaprosili byliby \u201elekko\u201d zdziwieni.<\/p>\n \u015awi\u0119to i zabawa pe\u0142ni\u0105 rol\u0119 pewnej antytezy codzienno\u015bci. Dzie\u0144 \u015bwi\u0119ty jest \u015bwi\u0119ty, bo pozosta\u0142e dni s\u0105 zwyk\u0142e, a dni zwyk\u0142e s\u0105 zwyk\u0142e, bo istniej\u0105 \u015bwi\u0119ta, okres w kt\u00f3rym pewne zasady s\u0105 \u201ezawieszone\u201d. W czasie \u015bredniowiecznych karnawa\u0142\u00f3w (o kt\u00f3rych b\u0119dzie niebawem szerszy tekst) dochodzi\u0142o do pija\u0144stwa przy katedralnych o\u0142tarzach, a nierzadko i do orgii seksualnych. Kilka dni p\u00f3\u017aniej, w czasie postu, ci sami ludzie, w tej samej katedrze klepali pacierze.<\/p>\n \u015awi\u0119ta i uroczysto\u015bci s\u0105 wi\u0119c swoistym obowi\u0105zkiem jaki na nas ci\u0105\u017cy, zwi\u0105zanym z \u017cyciem w spo\u0142ecze\u0144stwie<\/strong><\/p>\n Jednak nie jest to obowi\u0105zek totalny. Antropolodzy klasyfikuj\u0105 obrz\u0119dy wszystkich kultur wed\u0142ug wsp\u00f3lnych schemat\u00f3w. Ale nie oznacza to, \u017ce Bo\u017ce Narodzenie w Polsce niczym nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od Bo\u017cego Narodzenia w Etiopii. A mo\u017ce przede wszystkim, \u017ce Bo\u017ce Narodzenie w Polsce w 2019 niczym nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od Bo\u017cego Narodzenia w Polsce w 1419. Obrz\u0119dy to konwencja spo\u0142eczna. A ona si\u0119 zmienia.<\/p>\n Co z tego wynika? Po pierwsze, \u017ce pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej niekt\u00f3re \u201etradycyjne\u201d zwyczaje przejd\u0105 do przesz\u0142o\u015bci. Po drugie, \u017ce pojawi\u0105 si\u0119 nowe. Ale zawsze jakie\u015b b\u0119d\u0105, bo taka jest odwieczna ludzka natura: \u015bwi\u0119towa\u0107 lubi ka\u017cdy. Cho\u0107 nie ka\u017cdy w takiej samej formie.<\/p>\n Bibliografia: Wiele jest os\u00f3b, kt\u00f3re zamiast obchodzi\u0107 Bo\u017ce Narodzenie wola\u0142yby i\u015b\u0107 do pracy. Nic dziwnego, bo je\u017celi przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej \u0142atwo odkryjemy, \u017ce wszelkiego rodzaju \u015bwi\u0119ta wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 nierzadko z wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 obowi\u0105zk\u00f3w ni\u017c praca zawodowa.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[12],"class_list":["post-835","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-religia","tag-archiwum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=835"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/835\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nJ. Huizinga \u2013 Homo ludens
\nE. Morin \u2013 Duch czasu
\nM. Eliade \u2013 Sacrum a profanum<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"