{"id":617,"date":"2019-01-02T11:48:49","date_gmt":"2019-01-02T11:48:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.filozofiadlajanuszy.pl\/?p=617"},"modified":"2019-01-02T11:48:49","modified_gmt":"2019-01-02T11:48:49","slug":"kto-jest-najlepszym-lekarzem-w-calych-chinach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/2019\/01\/02\/kto-jest-najlepszym-lekarzem-w-calych-chinach\/","title":{"rendered":"Kto jest najlepszym lekarzem w ca\u0142ych Chinach?"},"content":{"rendered":"

\"\"Stara chi\u0144ska przypowie\u015b\u0107 m\u00f3wi, \u017ce pewnego razu cesarz spyta\u0142 swego nadwornego lekarza, kto jest najwybitniejszym medykiem w ca\u0142ych Chinach. Ten za\u015b odpowiedzia\u0142:<\/strong><\/p>\n

Potrafi\u0119 uleczy\u0107 ludzi stoj\u0105cych na granicy \u017cycia i \u015bmierci, rozwi\u0105zuj\u0119 przypadki beznadziejne i dzi\u0119ki temu s\u0142ysza\u0142 o mnie ca\u0142y kraj.
\nM\u00f3j starszy brat potrafi uleczy\u0107 cz\u0142owieka, gdy ten zaczyna chorowa\u0107 i hamuje post\u0119p choroby, wi\u0119c wie o nim ca\u0142a wioska.
\nW ko\u0144cu m\u00f3j najstarszy brat wie jaka dieta i styl \u017cycia potrafi\u0105 ustrzec cz\u0142owieka przed chorob\u0105 \u2013 dlatego s\u0142ysza\u0142a o nim tylko moja najbli\u017csza rodzina.<\/p><\/blockquote>\n

Powy\u017csza przypowie\u015b\u0107 \u015bwietnie oddaje ducha staro\u017cytnej chi\u0144skiej filozofii taoizmu.<\/strong><\/p>\n

Takich przypowie\u015bci i aforyzm\u00f3w jest zreszt\u0105 wi\u0119cej. Dla nas, Europejczyk\u00f3w takie poetyckie opisy mog\u0105 si\u0119 wydawa\u0107 nazbyt og\u00f3lne i podatne na r\u00f3\u017cne interpretacje, jednak sama filozofia uzasadnia taki cel. Taoi\u015bci, szczeg\u00f3lnie Zhuang Zi nie bardzo cenili sobie bowiem j\u0119zyk.<\/p>\n

Zdaniem taoist\u00f3w \u015bwiat przepe\u0142nia Tao (Dao). Nie bardzo mog\u0119 powiedzie\u0107 co to konkretnie jest Tao, bo s\u0119k w tym, \u017ce o Tao nic powiedzie\u0107 nie mo\u017cna. Tao jest wszystkim i niczym, takie jakie jest i jakie nie jest i powiedzie\u0107 co\u015b o Tao to je ograniczy\u0107, a ono ograniczone nie jest. Albo jest? Co by\u015bmy o Tao powiedzieli, stanowi to co najwy\u017cej pewn\u0105 metafor\u0119. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Tao jest czyst\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 i prawd\u0105, do poznania i opisania kt\u00f3rych nasze zmys\u0142y, rozum i j\u0119zyk jakim si\u0119 pos\u0142ugujemy w og\u00f3le nie przystaj\u0105. Na przyk\u0142ad, gdy m\u00f3wi\u0119 \u201ejestem w swoim pokoju\u201d to dokonuj\u0119 jakiego\u015b rozr\u00f3\u017cnienia: czemu nie powiedzia\u0142em \u201ejestem w Polsce\u201d albo \u201ejestem w Warszawie\u201d? Czemu \u201ew pokoju\u201d a nie \u201eprzed biurkiem\u201d, nie \u201eobok kredensu\u201d?<\/p>\n

M\u00f3wi\u0105c \u201ejestem w pokoju\u201d dokonuj\u0119 ordynarnego wyrwania jedynie kawa\u0142eczka rzeczywisto\u015bci, zniekszta\u0142conego i pomijaj\u0105cego mas\u0119 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Poznanie Tao wymaga poznania ca\u0142ej rzeczywisto\u015bci ze wszystkimi szczeg\u00f3\u0142ami.<\/p>\n

Poza tym, sk\u0105d wiem, \u017ce jestem w pokoju? Znany jest filozofii zachodu argument Kartezjusza, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142, \u017ce nie mo\u017cemy mie\u0107 pewno\u015bci i\u017c to co teraz robi\u0119 mi si\u0119 nie \u015bni. Podobny argument blisko 2000 lat wcze\u015bniej sformu\u0142owa\u0142 Zhuang Zi. Opowiada\u0142 on, \u017ce \u015bni\u0142o mu si\u0119 i\u017c jest motylem. Ale sk\u0105d pewno\u015b\u0107, \u017ce to mu si\u0119 \u015bni\u0142o wtedy, \u017ce jest motylem, a nie motylowi obecnie si\u0119 \u015bni i\u017c jest Zhuang Zi?<\/p>\n

R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy staro\u017cytnym Chi\u0144czykiem a Kartezjuszem jest taka, \u017ce Zhuang Zi nie pr\u00f3bowa\u0142 poprzez sw\u00f3j sceptycyzm znale\u017a\u0107 wiedzy pewnej.<\/strong><\/p>\n

Doszed\u0142 w swej filozofii do wniosk\u00f3w relatywistycznych i sceptycznych. Relatywistycznych, bo uwa\u017ca\u0142, \u017ce ka\u017cdy cz\u0142owiek ma sw\u00f3j punkt widzenia, kt\u00f3rego przeskoczy\u0107 nie spos\u00f3b. Sceptyczny, bo w przeciwie\u0144stwie do wielu relatywist\u00f3w nie uwa\u017ca\u0142, \u017ce ka\u017cdy ma dzi\u0119ki temu racj\u0119. Prawda jest jedna, ale nie da si\u0119 jej wyrazi\u0107. W naszej kulturze przyj\u0119\u0142o si\u0119 przypisywa\u0107 atrybut prawdy jakim\u015b zdaniom orzekaj\u0105cym zgodnym w jaki\u015b spos\u00f3b z rzeczywisto\u015bci\u0105. Dla Zhuang Zi zdanie o rzeczywisto\u015bci nie mo\u017ce by\u0107 prawdziwe, prawdziwa jest sama rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna poj\u0105\u0107 tylko bezpo\u015brednio.<\/p>\n

Zhuang Zi chce nas swoimi pogl\u0105dami na rzeczywisto\u015b\u0107 doprowadzi\u0107 do wskaz\u00f3wek etycznych<\/strong><\/p>\n

W jednej z przypowie\u015bci s\u0142yszymy \u017cale pewnego cz\u0142owieka kt\u00f3ry skar\u017cy si\u0119 na drzewo w swoim ogrodzie. By\u0142o poskr\u0119cane i po \u015bci\u0119ciu nie da\u0142oby dobrego drewna. Ale to jeden punkt widzenia \u2013 z punktu widzenia drzewa jego nieprzydatno\u015b\u0107 by\u0142a zalet\u0105, bo gdyby by\u0142o \u0142adne i proste ju\u017c dawno sko\u0144czy\u0142oby w tartaku. M\u0119drzec, kt\u00f3ry pozna\u0142 Tao spojrzy na drzewo takie jakie jest. Wstrzymuj\u0105c si\u0119 od s\u0105d\u00f3w, od orzekania i kategoryzowania, wyzbywaj\u0105c si\u0119 w\u0142asnych emocji wobec niego ujmie wszystkie aspekty i odkryje kolejn\u0105 rzecz \u2013 De.<\/p>\n

De, co mo\u017cna przet\u0142umaczy\u0107 jako cnota czy moc to aspekt Tao obecny w ka\u017cdym elemencie \u015bwiata \u2013 od kamienia po cz\u0142owieka, od spadaj\u0105cego li\u015bcia po wojn\u0119 nuklearn\u0105.<\/strong><\/p>\n

De wyznacza sens istnienia i rol\u0119, jaki dany przedmiot zajmuje w \u015bwiecie. Istot\u0105 m\u0105dro\u015bci taoizmu jest wyj\u015b\u0107 z siebie, stan\u0105\u0107 obok i uczciwie siebie oceni\u0107. Jakie s\u0105 nasze s\u0142abo\u015bci, a jakie zalety? A w\u0142a\u015bciwie jakie s\u0105 nasze cechy, bo s\u0142abo\u015b\u0107 i zaleta to poj\u0119cia wzgl\u0119dne, kt\u00f3re blokuj\u0105 dost\u0119p do Tao. Jak widzieli\u015bmy w przyk\u0142adzie z drzewem, wsz\u0119dzie mo\u017cna dostrzec wady i zalety, zale\u017cy w jakim kontek\u015bcie i z czyjego punktu widzenia spojrzymy.<\/p>\n

Gdy ujmiemy \u015bwiat z perspektywy Tao mo\u017cemy przyst\u0105pi\u0107 do wu wei \u2013 dzia\u0142ania bez wysi\u0142ku<\/strong><\/p>\n

Taoi\u015bci uwa\u017cali, \u017ce m\u0105dry cz\u0142owiek powinien by\u0107 jak woda i p\u0142yn\u0105\u0107 tam, gdzie mo\u017ce. Niekt\u00f3rzy interpretuj\u0105 to jako zach\u0119t\u0119 do stoickiej apatii, ale mo\u017cna na to spojrze\u0107 inaczej: powstrzyma\u0107 emocje na uwi\u0119zi, wyj\u015b\u0107 ze swoich baniek poznawczych i spojrze\u0107 na \u015bwiat spoza ogranicze\u0144. S\u0142ynny genera\u0142 Sun Tzu, \u201eSztuki wojny\u201d – dzie\u0142a czytanego tak przez kadet\u00f3w na West Point jak i biznesmen\u00f3w na Harvardzie odr\u00f3\u017cnia\u0142 dwa rodzaje walki: walk\u0119 frontow\u0105 i walk\u0119 na skrzydle. Ta pierwsza to takie bezmy\u015blne lanie, kt\u00f3re rzadko przynosi sukces. Ta druga oznacza niespodziewane i szybkie uderzenie kt\u00f3re wchodzi w si\u0142y wroga jak w mas\u0142o. Klucz do sukcesu na wojnie i w biznesie? Wiedzie\u0107 w kt\u00f3rym miejscu i momencie uderzy\u0107, \u017ceby bez wysi\u0142ku pokona\u0107 przeciwnika.<\/p>\n

Poj\u0105\u0107 Dao nie jest \u0142atwo<\/strong><\/p>\n

A ci, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce je poj\u0119li najcz\u0119\u015bciej wiedz\u0105 o nim najmniej. Nawi\u0105zuj\u0105c do przypowie\u015bci na wst\u0119pie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce najwi\u0119ksi ludzie nie dokonuj\u0105 wielkich rzeczy i \u015bwiat si\u0119 o nich nie dowiaduje. Typowy wizerunek wielkiego mistrza sztuk walki, kt\u00f3ry na pierwszy rzut oka sprawia wra\u017cenie ledwo \u017cywego, pomarszczonego dziadka (cho\u0107by Mistrz Yoda z Gwiezdnych Wojen albo Genialny \u017b\u00f3\u0142w z Dragon Balla) to taki relikt taoizmu, kt\u00f3ry nakazuje zdystansowa\u0107 si\u0119 od pogoni za zewn\u0119trznymi oznakami w\u0142adzy, si\u0142y i statusu.<\/p>\n

Ale trzeba uwa\u017ca\u0107, bo powstrzymanie od gonitwy cz\u0119sto przeradza si\u0119 w ucieczk\u0119, a to nie ma przecie\u017c nic wsp\u00f3lnego z dystansem!<\/strong><\/p>\n

Niestety, w naszej kulturze m\u0105dro\u015b\u0107 wschodu uto\u017csamiana jest z pseudonaukowym dziadostwem. \u201echi\u0144ska medycyna\u201d, medytacje, kadzide\u0142ka i inne tabletki na erekcj\u0119 wed\u0142ug tajemnej receptury z klasztoru Spierdo Lin to te elementy kt\u00f3re akurat s\u0105 w tym wszystkim najmniej wa\u017cne. Patrzenie na filozofi\u0119 wschodu przez pryzmat tych element\u00f3w to jak spojrzenie na Tomasza z Akwinu za po\u015brednictwem kaza\u0144 wiejskiego plebana.<\/p>\n

Generalnie wiele mo\u017cna powiedzie\u0107 z\u0142ego o takiej filozofii<\/strong><\/p>\n

Jak ju\u017c pisa\u0142em, dzie\u0142a taoist\u00f3w s\u0105 zbiorem przypowie\u015bci i aforyzm\u00f3w, w kt\u00f3rych, dzi\u0119ki efektowi horoskopowemu ka\u017cdy mo\u017ce znale\u017a\u0107 co\u015b dla siebie. Por\u00f3wnywano Zhuang Ziego z mas\u0105 zachodnich filozof\u00f3w \u2013 od staro\u017cytnych stoik\u00f3w i cynik\u00f3w, przez Kanta i Heideggera po kontrowersyjnego wsp\u00f3\u0142czesnego psychoanalityka Jacquesa Derrid\u0119. Mi osobi\u015bcie najbardziej przypomina Henriego Bergsona, o kt\u00f3rym tekst nied\u0142ugo pewnie napisz\u0119.<\/p>\n

Jednak dzisiejsza wiedza o psychologii cz\u0142owieka sprawia, \u017ce jest w filozofii Tao co\u015b, czym powinni\u015bmy si\u0119 zainteresowa\u0107<\/strong><\/p>\n

B\u0142\u0119dy poznawcze, mechanizmy obronne, cechy osobowo\u015bci tak wrodzone, jak nabyte sprawiaj\u0105, \u017ce to, co wydaje nam si\u0119, \u017ce wiemy jest tak naprawd\u0119 mocno przefiltrowane. Tam, gdzie wydaje nam si\u0119, \u017ce my\u015blimy, bardzo cz\u0119sto dzia\u0142aj\u0105 tak naprawd\u0119 emocje. Je\u017celi pierwszym krokiem do poznania Tao mia\u0142oby by\u0107 zdanie sobie z tego sprawy, to jest to bardzo sensowny pomys\u0142.<\/p>\n

Bibliografia:
\nJee Loo Liu \u2013 Wprowadzenie do filozofii chi\u0144skiej
\nFeng Youlan \u2013 Kr\u00f3tka historia filozofii chi\u0144skiej
\nThomas Merton \u2013 Droga Chuang Tzu (komentarz katolickiego zakonnika, zadziwiaj\u0105co obiektywny)
\nZhuang Zi \u2013 Prawdziwa ksi\u0119ga po\u0142udniowego kwiatu<\/p>\n

Je\u017celi Ci si\u0119 podoba\u0142o:<\/strong><\/p>\n

[su_button url=”https:\/\/www.facebook.com\/filozofiadlajanuszy” target=”blank” background=”#0f1ae3″ size=”7″ wide=”yes” center=”yes” radius=”0″ icon=”icon: facebook”]Polub blog na Facebooku [\/su_button][su_button url=”http:\/\/www.filozofiadlajanuszy.pl\/wsparcie\/” target=”blank” background=”#e3380f” size=”7″ wide=”yes” center=”yes” radius=”0″ icon=”icon: dollar”]Wesprzyj finansowo[\/su_button]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Stara chi\u0144ska przypowie\u015b\u0107 m\u00f3wi, \u017ce pewnego razu cesarz spyta\u0142 swego nadwornego lekarza, kto jest najwybitniejszym medykiem w ca\u0142ych Chinach. Ten za\u015b odpowiedzia\u0142:<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[12],"class_list":["post-617","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia","tag-archiwum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=617"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/617\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}