![\"\"](\"http:\/\/www.filozofiadlajanuszy.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/proboscis-monkey-laughing-smiling-dominant-male-34162212.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Cho\u0107 konserwatyzm kojarzy nam si\u0119 z konkretnymi warto\u015bciami takimi jak religia, nar\u00f3d czy rodzina, to wybitny konserwatywny my\u015bliciel brytyjski, Michael Oakeshott uwa\u017ca\u0142, \u017ce nie do ko\u0144ca o to w tym wszystkim chodzi.<\/strong><\/p>\n Oakeshott swoj\u0105 my\u015bl polityczn\u0105 ukszta\u0142towa\u0142 zaraz po II wojnie \u015bwiatowej<\/strong><\/p>\n Dla konserwatyst\u00f3w w zachodniej Europie by\u0142 to trudny czas. Europa by\u0142a zdecydowanie bardziej lewicowa ni\u017c obecnie i nie by\u0142o niczym dziwnym masowe nacjonalizowanie przedsi\u0119biorstw, stosowanie kartek na wszelakie towary czy ustalenie cen urz\u0119dowych. Dosy\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce we Francuskiej Tuluzie znacjonalizowano nawet m\u0142yny b\u0119d\u0105ce prywatn\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 od czas\u00f3w pe\u0142nego \u015bredniowiecza. Trzeba by\u0142o wymy\u015bli\u0107 co\u015b, co dowodzi\u0142oby, \u017ce rewolucja nie ma jednak sensu. Oakeshott podj\u0105\u0142 si\u0119 tego zadania.<\/p>\n Filozof sw\u00f3j pogl\u0105d na polityk\u0119 wywi\u00f3d\u0142 z pogl\u0105d\u00f3w, jakie mia\u0142 na podstawy ludzkiego poznania.<\/strong><\/p>\n Po pierwsze, uwa\u017ca\u0142, \u017ce nigdy nie zaczyna si\u0119 ono od zera. Cz\u0142owiek widz\u0105c cokolwiek, o czym pozornie nie ma zielonego poj\u0119cia, musi jednak co\u015b ju\u017c wiedzie\u0107 i rozumie\u0107, inaczej w og\u00f3le danej rzeczy nie m\u00f3g\u0142by sobie u\u015bwiadomi\u0107. Gdy widz\u0119 na horyzoncie jaki\u015b kszta\u0142t, to cho\u0107 nie wiem co to jest, to wiem \u017ce musi by\u0107 du\u017ce lub ma\u0142e, jakie ma kolor i tak dalej. Rzeczy kompletnie nieznanej w og\u00f3le nie mo\u017cna sobie pomy\u015ble\u0107, a cz\u0142owiek cokolwiek poznaj\u0105c jest ju\u017c na starcie w jak\u0105\u015b wiedz\u0119 wyposa\u017cony.<\/p>\n Po drugie, nigdy proces poznawania nie zostanie zako\u0144czony. Gdy czytamy jak\u0105\u015b ksi\u0105\u017ck\u0119, a p\u00f3\u017aniej do niej wracam, to zwracamy uwag\u0119 na coraz to nowe szczeg\u00f3\u0142y. Gdy po przeczytaniu ksi\u0105\u017cki np. o filozofii doszkol\u0119 si\u0119 z fizyki, to gdy zn\u00f3w czytam o filozofii \u201ewyci\u0105gam z lektury\u201d znacznie wi\u0119cej, ni\u017c wyci\u0105gn\u0105\u0142em wcze\u015bniej.<\/p>\n I po trzecie wreszcie, ka\u017cd\u0105 rzecz mo\u017cna poznawa\u0107 na r\u00f3\u017cne sposoby, zale\u017cne od siebie. Patrz\u0105c na ruiny jakiej\u015b \u015bwi\u0105tyni mog\u0119 skupi\u0107 sw\u00f3j proces poznawczy na funkcjach sakralny, jakie pe\u0142ni\u0142a i p\u00f3j\u015b\u0107 w kierunku wierze\u0144, jakie w niej kultywowano. Mog\u0119 analizowa\u0107 jej budow\u0119 z punktu widzenia architekta. Albo potraktowa\u0107, jak fizyk, jako cia\u0142o na kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 r\u00f3\u017cne si\u0142y. Im bardziej zag\u0142\u0119bi\u0119 si\u0119 w kt\u00f3ry\u015b z tych proces\u00f3w badawczych, tym \u0142atwiej zrozumiem inne \u2013 znajomo\u015b\u0107 fizyki na przyk\u0142ad u\u0142atwi mi zrozumienie, dlaczego architekt zaproponowa\u0142 takie, a nie inne rozwi\u0105zania.<\/p>\n Oakeshott ze swojej teorii poznania wyci\u0105gn\u0105\u0142 wnioski sceptyczne<\/strong>.<\/p>\n Podzieli\u0142 wiedz\u0119 jak\u0105 mo\u017cemy zdoby\u0107 na dwa rodzaje: wiedz\u0119 teoretyczn\u0105 i wiedz\u0119 praktyczn\u0105. Wiedz\u0119 teoretyczn\u0105 mo\u017cemy por\u00f3wna\u0107 do przepisu w ksi\u0105\u017cce kucharskiej. Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, \u017ce jaki\u015b wybitny kucharz spisa\u0142 punkt po punkcie jak zrobi\u0107 jak\u0105\u015b skomplikowan\u0105 potraw\u0119. Czy jednak pierwszy lepszy janusz gotowania na tej podstawie ugotuje co\u015b, co ci\u0119\u017cko odr\u00f3\u017cni\u0107 od dania, kt\u00f3re wysz\u0142o spod r\u0119ki mistrza? Nie, gdy\u017c, zdaniem filozofa, nawet najdok\u0142adniejszy przepis nie jest w stanie odda\u0107 wszystkiego, co mistrz nauczy\u0142 si\u0119 przez lata praktyki.<\/p>\n Dok\u0142adnie tak samo Oakeshott postrzega\u0142 polityk\u0119<\/strong><\/p>\n Jego zdaniem, od XVI wieku w filozofii panuje zjawisko, kt\u00f3re on nazwa\u0142 \u201eracjonalizmem\u201d. \u201eRacjonalizm polityczny\u201d w jego rozumieniu to taki pogl\u0105d, \u017ce cz\u0142owiek mo\u017ce, od zera, zaplanowa\u0107 jaki\u015b \u0142ad spo\u0142eczny czy ustr\u00f3j polityczny, kt\u00f3ry b\u0119dzie spe\u0142nia\u0142 jaki\u015b cel. Wprowadzenie powszechnej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci, zapewnienie dobra narodu, osi\u0105gni\u0119cie zbawienia w oczach jakiej\u015b religii \u2013 nieistotne. W oczach \u201eracjonalisty\u201d pa\u0144stwo ma cel. Co z tego pogl\u0105du wynika? Je\u017celi przyjrzymy si\u0119 formalnym i nieformalnym zgromadzeniom ludzi nastawionym na cel, poczynaj\u0105c od spotkania dw\u00f3jki koleg\u00f3w w celu wsp\u00f3lnego grania w gry komputerowe po mi\u0119dzynarodowy ruch propaguj\u0105cy pingponga, to zauwa\u017cymy, \u017ce cel jest sta\u0142y, regu\u0142y za\u015b jemu s\u0142u\u017c\u0105.<\/p>\n S\u0105 jednak inne rodzaje stowarzysze\u0144.<\/strong><\/p>\n Takim nieformalnym stowarzyszeniem jest np. stowarzyszenie os\u00f3b u\u017cywaj\u0105cych danego j\u0119zyka. U\u017cytkownik\u00f3w j\u0119zyka polskiego czy angielskiego nie \u0142\u0105czy jaki\u015b wy\u017cszy cel, kt\u00f3remu on s\u0142u\u017cy, lecz regu\u0142y jakimi ten j\u0119zyk si\u0119 pos\u0142uguje. Regu\u0142y, kt\u00f3re nie zosta\u0142y przez nikogo odg\u00f3rnie zaprojektowane i kt\u00f3re ci\u0105gle \u017cyj\u0105, gdy\u017c s\u0142owa w procesie praktyki ci\u0105gle zmieniaj\u0105 swoje znaczenie, pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnego rodzaju neologizmy itd.<\/p>\n Pa\u0144stwo, zdaniem Oakeshotta jest takim w\u0142a\u015bnie stowarzyszeniem<\/strong><\/p>\n Cz\u0142owiek jest jakby wrzucony w to, co jest jak\u0105\u015b praktyk\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i nie jest w stanie zaprojektowa\u0107 czego\u015b ca\u0142kowicie od niej oderwanego. Wielkie projekty zmian spo\u0142ecznych, jakie mia\u0142oby wprowadza\u0107 pa\u0144stwo po prostu nie przystaj\u0105 do rzeczywisto\u015bci \u2013 niezale\u017cnie czy projektant ma pogl\u0105dy lewicowe, liberalne czy konserwatywne (w potocznym tego s\u0142owa znaczeniu). Koncepcje g\u0142\u0119bokich reform czy wr\u0119cz rewolucji nigdy nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 wszystkich skutk\u00f3w, a co wi\u0119cej, pope\u0142niaj\u0105 powa\u017cny b\u0142\u0105d wierz\u0105c, \u017ce gdzie\u015b u kresu tych reform istnieje ostateczny, \u201edobry\u201d system spo\u0142eczny. Tymczasem to b\u0142\u0105d \u2013 spo\u0142ecze\u0144stwo nie ma jakiego\u015b ostatecznego kszta\u0142tu tylko si\u0119 zmienia \u2013 samo i powoli.<\/p>\n Rz\u0105d ma wi\u0119c pod\u0105\u017ca\u0107 za zmianami, jakie dokonuj\u0105 si\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie i je uwzgl\u0119dnia\u0107, nie za\u015b by\u0107 ich konstruktorem<\/strong><\/p>\n Oakeshott nie negowa\u0142, \u017ce zmiany zachodz\u0105. Jednak inaczej jest zaakceptowa\u0107 zmian\u0119, kt\u00f3ra jest p\u0142ynna i stosunkowo powolna, jak na przyk\u0142ad dorastanie dziecka, a zupe\u0142nie inaczej tak\u0105, kt\u00f3ra zachodzi w spos\u00f3b radykalny. Nie uwa\u017ca\u0142 te\u017c, \u017ce tak rozumiana postawa konserwatywna stoi w sprzeczno\u015bci w wyznawaniu prywatnie liberalnych czy lewicowych pogl\u0105d\u00f3w. Filozof zr\u0119cznie wyszed\u0142 z pu\u0142apki, jak\u0105 sam na siebie by za\u0142o\u017cy\u0142 \u2013 jego pogl\u0105dy nie by\u0142y kolejn\u0105 wielk\u0105 \u201eracjonalistyczn\u0105\u201d ideologi\u0105, lecz zbiorem formalnych regu\u0142, kt\u00f3re dopiero czekaj\u0105 na materialne wype\u0142nienie konkretami.<\/p>\n Bibliografia: Je\u017celi Ci si\u0119 podoba\u0142o:<\/strong><\/p>\n [su_button url=”https:\/\/www.facebook.com\/filozofiadlajanuszy” target=”blank” background=”#0f1ae3″ size=”7″ wide=”yes” center=”yes” radius=”0″ icon=”icon: facebook”]Polub blog na Facebooku [\/su_button][su_button url=”http:\/\/www.filozofiadlajanuszy.pl\/wsparcie\/” target=”blank” background=”#e3380f” size=”7″ wide=”yes” center=”yes” radius=”0″ icon=”icon: dollar”]Wesprzyj finansowo[\/su_button]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Cho\u0107 konserwatyzm kojarzy nam si\u0119 z konkretnymi warto\u015bciami takimi jak religia, nar\u00f3d czy rodzina, to wybitny konserwatywny my\u015bliciel brytyjski, Michael Oakeshott uwa\u017ca\u0142, \u017ce nie do ko\u0144ca o to w tym wszystkim chodzi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[12],"class_list":["post-550","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia","tag-archiwum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/550","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=550"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/550\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nR. Skarzy\u0144ski \u2013 Konserwatyzm. Zarys dziej\u00f3w filozofii politycznej
\nM. Oakeshott \u2013 O postawie konserwatywnej
\nM. Oakeshott \u2013 Racjonalizm w polityce
\nM. Oakeshott \u2013 O poznaniu cz\u0142owieka.<\/p>\n