![\"\"](\"http:\/\/www.filozofiadlajanuszy.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/maxresdefault-1024x576.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Najs\u0142ynniejszy zak\u0142ad w historii filozofii jest r\u00f3wnie cz\u0119sto przytaczany, jak krytykowany, jednak rzadko kiedy rozpatruje go w ca\u0142o\u015bci pogl\u0105d\u00f3w Pascala i czas\u00f3w, w kt\u00f3rych dzia\u0142a\u0142.<\/strong><\/p>\n Zak\u0142ad Pascala mo\u017cna stre\u015bci\u0107 nast\u0119puj\u0105co:<\/strong><\/p>\n 1. B\u00f3g jest albo go nie ma. Trzecia opcja nie istnieje. Blaise Pascal to w og\u00f3le by\u0142 \u0142ebski facet<\/strong><\/p>\n \u017by\u0142 w I po\u0142owie XVII wieku i po\u0142o\u017cy\u0142 niebagatelne zas\u0142ugi w rozwoju fizyki (badaniu zjawiska ci\u015bnienia) i matematyki (szczeg\u00f3lnie, rzecz nieprzypadkowa, rachunku prawdopodobie\u0144stwa), a ju\u017c jako nastolatek konstruowa\u0142 skomplikowane jak na tamte czasy maszyny licz\u0105ce. Wierz\u0105cy lubi\u0105 przytacza\u0107 jego przyk\u0142ad jako kogo\u015b, kto \u0142\u0105czy\u0142 zainteresowania naukowe z gor\u0105c\u0105 wiar\u0105, pomijaj\u0105c przy tym, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 swych zas\u0142ug naukowych Pascal dokona\u0142 przed swym nawr\u00f3ceniem na radykalne, stoj\u0105ce wr\u0119cz na granicy nazbyt ortodoksyjnej herezji chrze\u015bcija\u0144stwo. Od tej pory zajmowa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie obron\u0105 wiary, a s\u0142ynny zak\u0142ad by\u0142 jej elementem.<\/p>\n Pascal tworzy\u0142 sw\u0105 filozofi\u0119 w czasach, gdy Europa \u017cywo dyskutowa\u0142a nad pracami Kartezjusza<\/strong><\/p>\n Kartezjusz twierdzi\u0142, \u017ce da si\u0119 na drodze sceptycznego pow\u0105tpiewania doj\u015b\u0107 do niepodwa\u017calnych prawd (takiej jak jego s\u0142ynne \u201eMy\u015bl\u0119, wi\u0119c jestem\u201d) a nast\u0119pnie wyprowadzi\u0107 z nich ca\u0142\u0105 reszt\u0119 naszej wiedzy. Pascal w moc rozumu do ko\u0144ca nie w\u0105tpi\u0142, ale i nie podziela\u0142 optymizmu Kartezjusza. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce do pewnych rzeczy nie da si\u0119 doj\u015b\u0107 samym rozumem i pojmuje si\u0119 je czysto intuicyjnie. Niedorzecznie by\u0142oby na przyk\u0142ad oczekiwa\u0107, \u017ce kto\u015b udowodni i\u017c przestrze\u0144 ma trzy wymiary. Tego si\u0119 nie dowodzi \u2013 to si\u0119 czuje.<\/p>\n Ta \u201eniemoc\u201d rozumu jest jego zdaniem szczeg\u00f3lnie przygn\u0119biaj\u0105ca, gdy chodzi o najwa\u017cniejsze prawdy dotycz\u0105ce cz\u0142owieka<\/strong><\/p>\n Jaki jest cel naszego \u017cycia? Dlaczego ludzie umieraj\u0105? Cz\u0142owiek co prawda jest \u015bwiadom istnienia takich kwestii w przeciwie\u0144stwie do innych istot i to go nad nie wynosi, jednak w dalszym ci\u0105gu krucho\u015b\u0107 \u017cywota sprawia, \u017ce jest co najwy\u017cej \u201etrzcin\u0105 my\u015bl\u0105c\u0105\u201d.<\/p>\n Druga okoliczno\u015b\u0107, jaka towarzyszy\u0142a czasom Pascala to narodzenie si\u0119 deizmu i wolnomy\u015blicielstwa<\/strong><\/p>\n Kartezjusz nie by\u0142 jedynym w\u0105tpi\u0105cym. Sceptycyzm (przez Pascala zwany pirronizmem, od imienia staro\u017cytnego greckiego tw\u00f3rcy tego kierunku) by\u0142 bardzo popularny, za\u015b jego przedmiotem stawa\u0142y si\u0119 nierzadko dogmaty chrze\u015bcija\u0144skiej wiary. Niekt\u00f3rzy dochodzili nawet do takiego zdania, \u017ce co prawda B\u00f3g jest, ale odk\u0105d stworzy\u0142 \u015bwiat kompletnie si\u0119 do niego ju\u017c nie miesza \u2013 czyli deizmu.<\/p>\n Pascal tymczasem takie poj\u0119cie Boga odrzuca\u0142 \u2013 by\u0142 nie tylko silnie wierz\u0105cy w Boga, ale by\u0142 silnie wierz\u0105cy w Boga chrze\u015bcija\u0144skiego. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce B\u00f3g jest Odkupicielem cz\u0142owieka i wychodzi mu naprzeciw. To w\u0142a\u015bnie jego dope\u0142nienie jego teorii poznania \u2013 tam gdzie cz\u0142owiek osi\u0105ga granice powinien zda\u0107 si\u0119 na Boga i do tego w\u0142a\u015bnie zmierza w swym s\u0142ynnym zak\u0142adzie.<\/p>\n Cz\u0119sto powtarzanym zarzutem wobec zak\u0142adu Pascala jest to, \u017ce zmusza on do zdecydowania o czym\u015b, czego zrobi\u0107 nie mo\u017cna \u2013 uwierzenia w co\u015b \u201ena rozkaz\u201d.<\/strong><\/p>\n Ten jednak zarzut jest nietrafiony. Pascal nie sugerowa\u0142, \u017ce trzeba zacz\u0105\u0107 wierzy\u0107, lecz \u017ceby otworzy\u0107 si\u0119 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnienia Boga. Jego zdaniem, niemoc wiary pochodzi z ludzkich nami\u0119tno\u015bci i pychy. Je\u017celi wi\u0119c cz\u0142owiek spokornieje i b\u0119dzie zachowywa\u0142 si\u0119 tak, jakby B\u00f3g istnia\u0142 i odbywa\u0142 praktyki religijne to z czasem pojawi si\u0119 u niego szczera, nie wymuszona wiara.<\/p>\n Pascal jednak pope\u0142nia pot\u0119\u017cny b\u0142\u0105d w swym rozumowaniu, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce w ten spos\u00f3b mo\u017cna dowie\u015b\u0107 s\u0142uszno\u015bci ka\u017cdego zachowania, np. nadu\u017cywania alkoholu.<\/strong><\/p>\n Wystarczy zamiast alternatywy \u201eistnieje B\u00f3g daj\u0105cy wierz\u0105cym niesko\u0144czone szcz\u0119\u015bcie albo nie istnieje\u201d stworzy\u0107 alternatyw\u0119 \u201epo \u015bmierci ka\u017cdy alkoholik otrzyma niesko\u0144czone szcz\u0119\u015bcie lub nie prawda, \u017ce po \u015bmierci ka\u017cdy alkoholik niesko\u0144czone szcz\u0119\u015bcie\u201d. Wyjdzie nam niezbicie, \u017ce warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 sko\u0144czone wszak zdrowie i szcz\u0119\u015bcie na ziemi dla rzekomych, niesko\u0144czonych niebia\u0144skich profit\u00f3w!<\/p>\n Drugi za\u015b zarzut wygl\u0105da tak, \u017ce Pascal postawi\u0142 alternatyw\u0119 fa\u0142szyw\u0105. Musimy bowiem przyj\u0105\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnienia innych rozwi\u0105za\u0144. Skrajnym przypadkiem by\u0142oby tu istnienie jakiego\u015b przewrotnego b\u00f3stwa, kt\u00f3ry karze wierz\u0105cych, a nagradza ateist\u00f3w. W tym wypadku to ateizm by\u0142by rozwi\u0105zaniem korzystniejszym.<\/p>\n Cho\u0107 wi\u0119c zak\u0142ad Pascala jest narz\u0119dziem dziurawym, to nie nale\u017cy samego my\u015bliciela stawia\u0107 w bocznym zau\u0142ku wielkiej historii filozofii<\/strong><\/p>\n Niekt\u00f3rzy w og\u00f3le pomijaj\u0105 Francuza, widz\u0105c w nim raczej apologet\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa ni\u017c filozofa, jednak trudno nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wyznaje on postaw\u0119 filozofii nieobc\u0105. Tak przed nim jak i po nim byli filozofowie, kt\u00f3rzy dostrzegali ma\u0142o\u015b\u0107 cz\u0142owieka wobec wszech\u015bwiata i wieczno\u015bci i w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b pr\u00f3bowali jej zaradzi\u0107 rozwi\u0105zania szukaj\u0105c, jak cho\u0107by Kierkegaard – w Bogu lub, jak Sartre \u2013 bez jego udzia\u0142u.<\/p>\n Bibliografia: Je\u017celi Ci si\u0119 podoba\u0142o:<\/strong><\/p>\n [su_button url=”https:\/\/www.facebook.com\/filozofiadlajanuszy” target=”blank” background=”#0f1ae3″ size=”7″ wide=”yes” center=”yes” radius=”0″ icon=”icon: facebook”]Polub blog na Facebooku [\/su_button][su_button url=”http:\/\/www.filozofiadlajanuszy.pl\/wsparcie\/” target=”blank” background=”#e3380f” size=”7″ wide=”yes” center=”yes” radius=”0″ icon=”icon: dollar”]Wesprzyj finansowo[\/su_button] Najs\u0142ynniejszy zak\u0142ad w historii filozofii jest r\u00f3wnie cz\u0119sto przytaczany, jak krytykowany, jednak rzadko kiedy rozpatruje go w ca\u0142o\u015bci pogl\u0105d\u00f3w Pascala i czas\u00f3w, w kt\u00f3rych dzia\u0142a\u0142.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[12],"class_list":["post-539","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia","tag-archiwum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=539"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n2. Kt\u00f3re\u015b z tych stanowisk musimy uzna\u0107.
\n3. Je\u017celi B\u00f3g jest, a ja w niego nie uwierz\u0119, to straci\u0142em szans\u0119 na niesko\u0144czenie d\u0142ugie prze\u017cywanie niesko\u0144czonego szcz\u0119\u015bcia, je\u017celi uwierz\u0119 \u2013 to je zyskuj\u0119.
\n4. Je\u017celi Boga nie ma, a ja w niego nie uwierz\u0119, zyskuj\u0119 sko\u0144czon\u0105 ilo\u015b\u0107 sko\u0144czonego szcz\u0119\u015bcia tu na ziemi, je\u017celi uwierz\u0119 \u2013 to je trac\u0119.
\n5. Czyli: stawiaj\u0105c sko\u0144czon\u0105 ilo\u015b\u0107 sko\u0144czonego, ziemskiego szcz\u0119\u015bcia mo\u017cemy zyska\u0107 niesko\u0144czon\u0105 ilo\u015b\u0107 niesko\u0144czonego szcz\u0119\u015bcia po \u015bmierci.
\n6. Czyli: w Boga si\u0119 wierzy\u0107 op\u0142aca.<\/p>\n
\nF. Copleston \u2013 Historia filozofii IV
\nW\u00f3jtowicz M. \u2013 \u201eZak\u0142ad ateisty \u2013 wsp\u00f3\u0142czesna odpowied\u017a na argumentacj\u0119 Pascala\u201d
\nB. Pascal \u2013 My\u015bli<\/p>\n
\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"