![\"\"](\"http:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/381438547_10232833897288952_1550374750986086119_n.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Wiedz\u0105, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 wymaga celibatu. Wiedz\u0105, co s\u0105dzi o gejach. I o wyuzdanym seksie grupowym. Wiedz\u0105 te\u017c, \u017ce w\u0142a\u015bnie to lubi\u0105 robi\u0107. Ale mimo to pchaj\u0105 si\u0119 w sutann\u0119. Ale chwila\u2026 a je\u015bli w\u0142a\u015bnie czego\u015b nie wiedz\u0105?<\/strong><\/p>\n \u201eNa badania? A jeszcze co znajdo!\u201d<\/strong><\/p>\n Arystoteles twierdzi\u0142, \u017ce cz\u0142owiek z natury d\u0105\u017cy do poznania i nawet je\u017celi wiedza nie ma praktycznego zastosowania, to jest ceniona sama przez si\u0119. G\u0142\u00f3wna rzecz jak\u0105 mo\u017cemy z tego wywnioskowa\u0107 jest taka, \u017ce Arystoteles by\u0142 tylko cz\u0142owiekiem i te\u017c czasami si\u0119 myli\u0142. Wie o tym ka\u017cdy lekarz, kt\u00f3ry co i raz spotyka pacjent\u00f3w wcze\u015bniej lekcewa\u017c\u0105cych objawy. Tu paradoks jest tym wi\u0119kszy, \u017ce bardzo cz\u0119sto tacy pacjenci mogliby by\u0107 wyleczeni gdyby tylko wcze\u015bniej zg\u0142osili si\u0119 do lekarza. Czemu tego nie zrobili?<\/p>\n Bo cz\u0142owiek z natury nie d\u0105\u017cy do poznania. Cz\u0142owiek z natury d\u0105\u017cy do sp\u00f3jno\u015bci.<\/strong><\/p>\n Podstaw\u0105 jakiegokolwiek funkcjonowania w rzeczywisto\u015bci jest posiadanie na jej temat wiedzy w miar\u0119 sp\u00f3jnej. Dzisiejszy dzie\u0144 mog\u0119 jako tako zaplanowa\u0107, bo nie przewiduj\u0119 u siebie udaru, wybuchu wojny, po\u017caru ani nawet awarii pr\u0105du. Najbli\u017csze kilka miesi\u0119cy te\u017c sobie jako\u015b wyobra\u017cam, bo zak\u0142adam, \u017ce nie trapi mnie rak trzustki w terminalnej fazie. Takie przekonania s\u0105 nie tylko praktyczne (bo pomagaj\u0105 jako\u015b zaplanowa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107) ale te\u017c wygodne. Bo gdybym dzisiaj si\u0119 dowiedzia\u0142, \u017ce mam rzuci\u0107 wszystko i od dzi\u015b zacz\u0105\u0107 \u017cy\u0107 na oddzia\u0142ach onkologicznych, chemi\u0105 i operacjami\u2026 no nawet nie chc\u0119 o tym my\u015ble\u0107.<\/p>\n To jednak nie wszystko. Rzeczywisto\u015b\u0107 ma bowiem jeszcze jeden wymiar.<\/strong><\/p>\n Poza tym \u201eco jest\u201d mamy pewien obraz tego \u201eco powinno by\u0107\u201d. Mamy w swoich g\u0142owach pewien obraz cz\u0142owieka i jego dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re oceniamy pozytywnie i do kt\u00f3rych aspirujemy. Sami w wi\u0119kszym lub mniejszym stopniu za ludzi dobrych si\u0119 uwa\u017camy. A je\u017celi si\u0119 mylimy?<\/p>\n Naturalnie, o tym, \u017ce cz\u0142owiek potrafi nie sprosta\u0107 stawianym sobie wymogom wiedziano od zawsze. Platon mia\u0142 s\u0142ynn\u0105 alegori\u0119 wozu zaprz\u0119gni\u0119tego w dwa konie, z kt\u00f3rych jeden ci\u0105gnie w\u00f3z w d\u00f3\u0142, a drugi do g\u00f3ry. Ale w\u00f3z mia\u0142 te\u017c wo\u017anic\u0119 (czyli rozum) kt\u00f3ry mia\u0142 nad ko\u0144mi panowa\u0107 i prowadzi\u0107 w\u00f3z w dobr\u0105 stron\u0119.<\/p>\n Takie przekonania by\u0142y silne zw\u0142aszcza w XIX wieku, zw\u0142aszcza w Wielkiej Brytanii i USA. S\u0142ynna \u201eepoka wiktoria\u0144ska\u201d cechowa\u0142a si\u0119 w\u015br\u00f3d klasy wy\u017cszej bardzo rygorystycznym podej\u015bciem do moralno\u015bci, zw\u0142aszcza w strefie seksualnej. Uwa\u017cano, \u017ce cz\u0142owiek (a raczej: bia\u0142y, w miar\u0119 bogaty m\u0119\u017cczyzna, bo rasizm, seksizm i klasizm wr\u0119cz kipia\u0142y w \u00f3wczesnym \u015bwiatopogl\u0105dzie) mo\u017ce wy\u0107wiczy\u0107 w sobie zdolno\u015b\u0107 do sprostania spo\u0142ecznym wymogom. Je\u017celi kto\u015b tego robi\u0107 nie potrafi to \u015bwiadczy o jego s\u0142abo\u015bci, zdziecinnieniu i og\u00f3lnie rzecz ujmuj\u0105c: to jego problem i jego wina.<\/p>\n Rzeczywi\u015bcie \u2013 cz\u0142owiek ma pewne mo\u017cliwo\u015bci kontrolowania siebie. Ale czy zawsze?<\/strong><\/p>\n Pod koniec XIX wieku w Wiedniu r\u00f3wnie s\u0142ynny co kontrowersyjny lekarz psychiatra, Zygmunt Freud leczy\u0142 swoich pacjent\u00f3w wychodz\u0105c z negatywnej odpowiedzi na to pytanie. Freud uwa\u017ca\u0142, \u017ce bardzo cz\u0119sto nasze pragnienia i niezgodne z kulturalnym wzorcem cechy nie tyle kontrolujemy, co ukrywamy. Zachowujemy si\u0119 jak ten Janusz nosacz, kt\u00f3ry nie id\u0105c do lekarza nie dopuszcza do siebie wiedzy o chorobie.<\/p>\n Tyle tylko, \u017ce te wyparte pragnienia podobnie jak choroba nie znikaj\u0105<\/strong><\/p>\n I podobnie jak choroba daj\u0105 pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej o sobie zna\u0107. I wtedy na ten przyk\u0142ad osoba przekonana, \u017ce nale\u017cy dba\u0107 o zdrowie pali papierosa. Nie wie, \u017ce nie powinna? Wie. Ale papieros pomaga jej si\u0119 zrelaksowa\u0107 po stresuj\u0105cym dniu. Wi\u0119c summa summarum wychodzi na dobre, nie?<\/p>\n Jasne, \u017ce nie. Ale ta oczywista sprzeczno\u015b\u0107 zostaje w g\u0142owie usuni\u0119ta.<\/strong><\/p>\n Tego typu praktyki chroni\u0105ce sp\u00f3jno\u015b\u0107 naszego obrazu siebie nazwa\u0142 Freud, a za nim ca\u0142a psychoanaliza (kt\u00f3rej by\u0142 pionierem) mechanizmami obronnymi. Powy\u017cszy przyk\u0142ad jest tylko jednym z wielu mo\u017cliwo\u015bci. Pozostaj\u0105c w tej konwencji palacz mo\u017ce dopu\u015bci\u0107, \u017ce sobie szkodzi papierosami, ale w to miejsce du\u017co \u0107wiczy, czym sobie rekompensuje. Albo stwierdzi\u0107, \u017ce palenie jest tylko skutkiem, a prawdziw\u0105 przyczyn\u0105 s\u0105 inni ludzie kt\u00f3rzy go stresuj\u0105 i w ten spos\u00f3b \u201ezmuszaj\u0105\u201d do palenia.<\/p>\n S\u0142ynna antropolo\u017cka Mary Douglas sta\u0142a na stanowisku, \u017ce \u201enieczysto\u015b\u0107\u201d w r\u00f3\u017cnych kulturach oznacza rzeczy, kt\u00f3re wymykaj\u0105 si\u0119 klasyfikacji<\/strong><\/p>\n Dany cz\u0142owiek czy dana spo\u0142eczno\u015b\u0107 przyjmuje klasyfikacj\u0119 czego\u015b (np. zwierz\u0105t) wed\u0142ug jakich\u015b regu\u0142 (np. p\u0142ywaj\u0105ce\/lataj\u0105ce). Co\u015b co do \u017cadnej z tych kategorii si\u0119 nie zalicza z miejsca staje si\u0119 podejrzane, nieczyste i nienormalne. I tego nale\u017cy si\u0119 wystrzega\u0107.<\/p>\n Wed\u0142ug psychoanalizy podobnie dzia\u0142a ludzka psychika. Nie potrafi ona zaakceptowa\u0107 szarej rzeczywisto\u015bci i d\u0105\u017cy do tego, by podzieli\u0107 \u015bwiat na czarno i bia\u0142o, siebie stawiaj\u0105c po jasnej stronie. W ka\u017cdym z nas jest Dr Jekyll i Mr Hyde (nb ksi\u0105\u017cka z epoki wiktoria\u0144skiej), gdzie intuicyjnie uto\u017csamiamy si\u0119 z Jekyllem, a Hyde\u2019a w jaki\u015b spos\u00f3b pr\u00f3bujemy sobie wyt\u0142umaczy\u0107.<\/p>\n W internecie cz\u0119sto spotyka si\u0119 twierdzenia, \u017ce ka\u017cdy homofob i pruderyjny m\u0119drek to kryptogej i libertyn.<\/strong><\/p>\n W t\u0105 stron\u0119 to oczywi\u015bcie nie dzia\u0142a. Jednak rzeczywi\u015bcie, bardzo cz\u0119sto cechy i pragnienia kt\u00f3rych sami nie akceptujemy pchaj\u0105 nas do robienia czego\u015b ca\u0142kowicie z nimi sprzecznymi. Ale r\u00f3wnie dobrze mo\u017ce by\u0107 to forma \u201eucieczki do przodu\u201d przed czym\u015b innym.<\/p>\n Niekt\u00f3rzy psychoanalitycy w mechanizmach obronnych widz\u0105 fundament ca\u0142ej kultury. W tym co robimy ich zdaniem nigdy o to naprawd\u0119 nie chodzi, po prostu w ten spos\u00f3b dajemy uj\u015bcie nieakceptowanym pragnieniom.\u00a0 Taka teza wydaje si\u0119 przesadzona, a nawet je\u015bli to jest tak skonstruowana, \u017ce ci\u0119\u017cko z ni\u0105 dyskutowa\u0107. Ale nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce hipokryzja chroni nierzadko prawd\u0119 tak tajemn\u0105, \u017ce sami o niej nie wiemy.<\/p>\n