![\"\"](\"http:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/7e8.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Wbrew pozorom cz\u0142owiek, kt\u00f3ry ca\u0142e \u017cycie wychowa\u0142 si\u0119 w d\u017cungli w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t mo\u017ce by\u0107 znacznie mniej samotny ni\u017c obdarzony \u017cyciem towarzyskim mieszkaniec wielkiego miasta.<\/strong><\/p>\n Zacznijmy od tego, \u017ce ludzie tacy jak filmowy Tarzan naprawd\u0119 istniej\u0105<\/strong><\/p>\n Kilka lat temu odkryto w wietnamskiej d\u017cungli cz\u0142owieka, kt\u00f3ry jako o\u015bmiolatek uciek\u0142 z ojcem przed bombardowaniem i przez nast\u0119pne 41 lat nie mia\u0142 \u017cadnego kontaktu z cywilizacj\u0105. Lang \u2013 bo tak mia\u0142 na imi\u0119 \u2013 nie wiedzia\u0142 nawet o istnieniu kobiet, nie mia\u0142 \u017cadnego poj\u0119cia o regu\u0142ach panuj\u0105cych w spo\u0142ecze\u0144stwie i wykazywa\u0142 psychik\u0119 kilkuletniego dziecka. Czy by\u0142 samotny? Wbrew pozorom niekoniecznie.<\/p>\n Musimy bowiem na pocz\u0105tku rozr\u00f3\u017cni\u0107 od siebie dwie sprawy<\/strong><\/p>\n Czym innym jest fizyczna izolacja od innych ludzi, a czym innym samotno\u015b\u0107. To pierwsze jest stanem obiektywnym i mo\u017ce by\u0107 czym\u015b bardzo po\u017cytecznym, o czym doskonale wiedz\u0105 t\u0142umy my\u015blicieli, mnich\u00f3w i innych os\u00f3b, kt\u00f3re w dziejach celowo izolowa\u0142y si\u0119 od innych. Dlaczego? Zaraz o tym powiemy.<\/p>\n Natomiast samotno\u015b\u0107 jest zjawiskiem subiektywnym, niezale\u017cnym od tego ile os\u00f3b nas otacza. Co wi\u0119cej, paradoksalnie u \u201ecz\u0142owieka d\u017cungli\u201d mo\u017ce by\u0107 trudniej o jego wyst\u0105pienie ni\u017c u dynamicznego cz\u0142onka zachodniego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/strong><\/p>\n My\u015bl\u0119, \u017ce podpisa\u0142 by si\u0119 pod tak\u0105 ryzykown\u0105 tez\u0105 filozof i psycholog Erich Fromm. W jego uj\u0119ciu powstanie samotno\u015bci jest koniecznym elementem rozwoju cz\u0142owieka. Pojawia si\u0119 ju\u017c w momencie porodu, kiedy dos\u0142owna, fizyczna jedno\u015b\u0107 z matk\u0105 zostaje przerwana. Jednak dziecko na tym etapie \u017cycia w dalszym ci\u0105gu jest w pe\u0142ni zale\u017cne i zwi\u0105zane z innymi. Z \u201epunktu widzenia niemowlaka\u201d matczyna pier\u015b jest cz\u0119\u015bci\u0105 jego samego.<\/p>\n Im bardziej cz\u0142owiek si\u0119 rozwija, tym wi\u0119ksz\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 od \u015bwiata sobie u\u015bwiadamia. \u015awiadomo\u015b\u0107 ta jest warunkiem koniecznym do zaistnienia dw\u00f3ch stan\u00f3w: po pierwsze, do poznania swojej wolno\u015bci i mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania. Po drugie, do odczuwania braku czego\u015b lub kogo\u015b.<\/p>\n Postawmy si\u0119 jeszcze raz w sytuacji naszego kolegi z d\u017cungli. Czy przez 40 lat odczuwa\u0142 brak relacji z innymi? W sensie biologicznym, cho\u0107by z powodu niemo\u017cno\u015bci roz\u0142adowania napi\u0119cia seksualnego na pewno. Jednak brak ten by\u0142 dla niego czym\u015b naturalnym, nie wyobra\u017ca\u0142 sobie nawet innego \u017cycia, tak jak \u015bredniowieczny cz\u0142owiek nie wyobra\u017ca\u0142 sobie, \u017ce jednym przyciskiem mo\u017cna momentalnie o\u015bwietli\u0107 ca\u0142y dom. Mo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce b\u0119d\u0105c odizolowany od ludzi samotno\u015bci nie odczuwa\u0142.<\/p>\n Cz\u0142owiek cywilizowany wiedz\u0105c o tym, \u017ce istniej\u0105 inni ludzie, \u017ce mo\u017cna z nim wchodzi\u0107 w relacje romantyczne czy przyjacielskie, wsp\u00f3lnie sp\u0119dza\u0107 czas i wymienia\u0107 pogl\u0105dy odizolowanie znosi zupe\u0142nie inaczej.<\/strong><\/p>\n Nie chodzi zreszt\u0105 tylko o relacje z lud\u017ami. We\u017amy tak\u0105 prac\u0119: czy ch\u0142op pa\u0144szczy\u017aniany by\u0142 szcz\u0119\u015bliwy? Tak naprawd\u0119 to dziwne pytanie. Z jego punktu widzenia nie by\u0142o zasadniczo \u017cadnego wyboru, robi\u0142 to co robili przodkowie, w spos\u00f3b, w jaki robili to przodkowie i nawet nie wyobra\u017ca\u0142 sobie, \u017ce mo\u017ce prowadzi\u0107 inne \u017cycie. Dzi\u015b cz\u0142owiek ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 du\u017cej swobody w wyborze \u017cyciowej drogi, co z jednej strony jest warunkiem koniecznym by znale\u017a\u0107 zaj\u0119cie umo\u017cliwiaj\u0105ce pe\u0142ne samospe\u0142nienie, z drugiej za\u015b powoduje poczucie alienacji gdy robi si\u0119 co\u015b, czego si\u0119 nienawidzi tylko po to, by mie\u0107 na chleb.<\/p>\n No dobra \u2013 ale cho\u0107 wiele os\u00f3b skar\u017cy si\u0119 na samotno\u015b\u0107 (czy to w sensie mi\u0119dzyludzkim, czy og\u00f3lnie czuje si\u0119 wyalienowana ze \u015bwiata) to w dalszym ci\u0105gu wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie narzeka. Czy\u017cby prowadzili takie udane \u017cycie? No c\u00f3\u017c: niekoniecznie.<\/strong><\/p>\n Fromm wskazuje na trzy sposoby zapobiegania samotno\u015bci. Pierwszy to oczywi\u015bcie samospe\u0142nienie czy to poprzez prac\u0119 czy poprzez mi\u0142o\u015b\u0107 wzgl\u0119dem Innego. Ten jest naturalnie tym \u201ezdrowym\u201d sposobem. Jednak dwa kolejne zamiast zwalcza\u0107 samotno\u015b\u0107 staraj\u0105 si\u0119 na sw\u00f3j spos\u00f3b cofn\u0105\u0107 cz\u0142owieka z powrotem do znanego z dzieci\u0144stwa stanu b\u0142ogiej nie\u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n Pierwszy z nich to praktyki orgiastyczne. Mog\u0105 by\u0107 to dos\u0142ownie orgie seksualne, ale te\u017c picie na um\u00f3r, \u0107panie, gry komputerowe czy nawet pracoholizm. Wszystko to nie dla odpoczynku, przyjemno\u015bci czy w przypadku pracy w celu samorealizacji lecz dla zapomnienia. Mam problemy i czego\u015b mi w \u017cyciu brakuje? Super \u2013 zrobi\u0119 p\u00f3\u0142 litra i ju\u017c nie mam. Na kilka godzin co prawda, ale zawsze co\u015b! Szkoda czasu na t\u0142umaczenie jakie to g\u0142upie, przejd\u017amy wi\u0119c do formy eskapizmu du\u017co bardziej subtelnej i niebezpiecznej.<\/p>\n Podobno w Korei P\u00f3\u0142nocnej jest katalog dozwolonych fryzur<\/strong><\/p>\n Brzmi to absurdalnie, ale teraz mam tak\u0105 propozycj\u0119: przejd\u017amy si\u0119 po ulicy w Warszawie i policzmy ile rodzaj\u00f3w fryzur odnotujemy. Nie za wiele, co nie? Co prawda oczywi\u015bcie Europa to nie Korea i nasze spo\u0142ecze\u0144stwo jest du\u017co bardziej r\u00f3\u017cnorodne, jednak w dalszym ci\u0105gu lwia cz\u0119\u015b\u0107 ludzi ma podobne gusta modowe, podobnie si\u0119 od\u017cywia, podobne prace wykonuje i w og\u00f3le bardziej wmawia sobie swoj\u0105 indywidualno\u015b\u0107 ni\u017c j\u0105 naprawd\u0119 posiada.<\/p>\n Fromm uwa\u017ca\u0142, \u017ce najpopularniejsza strategia walki z samotno\u015bci\u0105 jak\u0105 przyjmuje cz\u0142owiek nowoczesny to w\u0142a\u015bnie wtopienie si\u0119 w t\u0142um. Zachowuj\u0105c si\u0119 tak jak inni si\u0119 zachowuj\u0105 i my\u015bl\u0105c tak jak inni my\u015bl\u0105 w pewnym sensie znowu staje si\u0119 beztroskim dzieckiem, kt\u00f3re nie musi za swoje wybory bra\u0107 odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n Tu w\u0142a\u015bnie pojawia si\u0119 ten wymiar odosobnienia, kt\u00f3ry przez setki lat przyci\u0105ga\u0142 r\u00f3\u017cnych ludzi.<\/strong><\/p>\n Je\u017celi bowiem nie uciekamy od samotno\u015bci stajemy si\u0119 bardziej wra\u017cliwi na \u015bwiat kt\u00f3ry nas otacza. Cz\u0142owiek \u015bwiadomy mo\u017ce by\u0107 samotny, ale cz\u0142owiek samotny \u015bwiadomy by\u0107 musi. Fromm przytacza tu biblijny mit o wygnaniu z raju, kt\u00f3ry dokona\u0142 si\u0119 dopiero wtedy, gdy pierwsi ludzi zjedli zakazany owoc i jak m\u00f3wi pismo \u201eotworzy\u0142y im si\u0119 oczy\u201d. Chcemy mie\u0107 otwarte oczy? Musimy si\u0119 zgodzi\u0107 na pewien b\u00f3l. Zw\u0142aszcza, \u017ce gdy raz si\u0119 go poczuje cofn\u0105\u0107 si\u0119 ju\u017c nie da, mo\u017cna si\u0119 co najwy\u017cej oszukiwa\u0107.<\/p>\n Bibliografia: Wbrew pozorom cz\u0142owiek, kt\u00f3ry ca\u0142e \u017cycie wychowa\u0142 si\u0119 w d\u017cungli w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t mo\u017ce by\u0107 znacznie mniej samotny ni\u017c obdarzony \u017cyciem towarzyskim mieszkaniec wielkiego miasta.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[12],"class_list":["post-1282","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia","tag-archiwum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1282","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1282"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1282\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1282"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1282"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1282"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nE. Fromm \u2013 O sztuce mi\u0142o\u015bci<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"