![\"\"](\"http:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/3a49150ceff80602a9e5af4ecccf71bc780000.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Nie wiem czy wiecie, ale astrologia prze\u017cywa sw\u00f3j renesans, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d tzw. pokolenia Z. Czy to oznacza, \u017ce zmierzamy niechybnie w stron\u0119 idiokracji? Mam pewne filozoficzne wyja\u015bnienie tego fenomenu.<\/strong><\/p>\n Zapewne wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas s\u0142ysza\u0142a sw\u00f3j g\u0142os na jakim\u015b nagraniu i dla niemal ka\u017cdej takiej osoby brzmi on dziwnie. Zwi\u0105zane jest to z budow\u0105 ludzkiego ucha, kt\u00f3re inaczej odbiera d\u017awi\u0119ki emitowane przez nas i te s\u0142yszane z zewn\u0105trz. Pojawia si\u0119 wi\u0119c pytanie: jak NAPRAWD\u0118 brzmi nasz g\u0142os?<\/p>\n Jednym z najwa\u017cniejszych dokona\u0144 filozofii jest odkrycie przez Kanta, \u017ce pytanie to w sumie nie ma wielkiego sensu<\/strong><\/p>\n Nale\u017cy bowiem od siebie odr\u00f3\u017cni\u0107 dwie kwestie. Po pierwsze to jak si\u0119 sprawy \u2013 na przyk\u0142ad brzmienie czyjego\u015b g\u0142osu \u2013 maj\u0105 naprawd\u0119. Po drugie, to jak dana rzecz si\u0119 nam jawi. To pierwsze Kant nazwa\u0142 rzecz\u0105 sam\u0105 w sobie i uzna\u0142, \u017ce jakiekolwiek dociekania na jej temat nie maj\u0105 szans na powodzenie. Nie mo\u017cemy \u201ewyj\u015b\u0107 z siebie i stan\u0105\u0107 obok\u201d i popatrze\u0107 na rzeczywisto\u015b\u0107 obiektywn\u0105, kt\u00f3ra dla naszego aparatu poznawczego na zawsze pozostanie niedost\u0119pna.<\/p>\n A obszar tej rzeczywisto\u015bci pozostaje niebagatelny<\/strong><\/p>\n Wlicza si\u0119 do niej nie tylko abstrakcyjne brzmienie mojego g\u0142osu \u201esamego w sobie\u201d ale r\u00f3wnie\u017c Boga, sens istnienia \u015bwiata i ludzkiego \u017cycia, istnienie obiektywnych warto\u015bci takich jak dobro, prawda czy pi\u0119kno. Przed Kantem filozofowie uwa\u017cali, \u017ce da si\u0119 do nich doj\u015b\u0107 drog\u0105 rozumowej spekulacji. Po Kancie \u2013 r\u00f3\u017cnie. Jedni uwa\u017cali, \u017ce jakiekolwiek rzeczy same w sobie s\u0105 niedorzeczne. Inni, nieco bardziej umiarkowani powiadali, \u017ce mo\u017ce i co\u015b na rzeczy jest \u2013 ale co z tego, skoro wymykaj\u0105c si\u0119 naszemu poznaniu staj\u0105 si\u0119 nieuchwytne, a m\u00f3wienie o nich jest wy\u0142\u0105cznie bezsensown\u0105 paplanin\u0105?<\/p>\n Ludwig Wittgenstein pisa\u0142, \u017ce wszystko co da si\u0119 powiedzie\u0107, mo\u017cna powiedzie\u0107 prosto (w sensie zda\u0144 odnosz\u0105cych si\u0119 do poznawalnego \u015bwiata), a czego nie mo\u017cna powiedzie\u0107, o tym trzeba milcze\u0107.<\/strong><\/p>\n Problem polega jednak na tym, \u017ce ju\u017c pisz\u0105c swoje dzie\u0142o z kt\u00f3rego pochodzi \u00f3w cytat nawet Wittgenstein zauwa\u017cy\u0142, \u017ce co\u015b jest nie halo. Bo b\u0119d\u0105c konsekwentnym, to tematy o kt\u00f3rych rozwa\u017ca\u0142 si\u0119 pod przedstawion\u0105 zasad\u0119 nie kwalifikowa\u0142y. Stwierdzi\u0142 wi\u0119c, \u017ce nale\u017cy jego zapiski potraktowa\u0107 jak drabin\u0119, po kt\u00f3rej trzeba si\u0119 wspi\u0105\u0107, a nast\u0119pnie odrzuci\u0107.<\/p>\n Czy jednak aby ta odpowied\u017a jest do ko\u0144ca satysfakcjonuj\u0105ca?<\/strong><\/p>\n Je\u017celi nawet powinna by\u0107, to trudno si\u0119 zgodzi\u0107, \u017ce ludzko\u015b\u0107 si\u0119 do tej rady stosuje. Ca\u0142y czas zadajemy sobie pytania, na kt\u00f3re odpowiedzi z natury udzieli\u0107 si\u0119 nie da. Ludzie zw\u0142aszcza w chwilach trudnych: cierpi\u0105cy, borykaj\u0105cy si\u0119 z wyrzutami sumienia albo staj\u0105cy przed wielkimi dylematami sk\u0142aniaj\u0105 si\u0119 do rozwa\u017ca\u0144 nie tyle nad tym jaka rzeczywisto\u015b\u0107 jest, tylko jak nale\u017cy j\u0105 rozumie\u0107 i jaki sens dla nas przedstawia.<\/p>\n Nas tym w\u0142a\u015bnie problemem pochyli\u0142 si\u0119 niemiecki psychiatra i filozof Karl Jaspers<\/strong><\/p>\n Jaspers, kt\u00f3rego Hanna Arendt nazwa\u0142a \u201eKantem dwudziestego wieku\u201d nie m\u00f3g\u0142 oczywi\u015bcie wr\u00f3ci\u0107 do dawnych rozwa\u017ca\u0144 o naturze metafizycznego porz\u0105dku \u015bwiata nadprzyrodzonego. Ale nie chcia\u0142 te\u017c zby\u0107 tego tematu wittgensteinowskim milczeniem o tym czego nie mo\u017cemy pozna\u0107. Wprowadzi\u0142 wi\u0119c poj\u0119cie \u201eszyfr\u00f3w transcendencji\u201d.<\/p>\n Czym s\u0105 szyfry transcendencji? Rozpatrzmy to na przyk\u0142adzie historii o Z\u0142otym Cielcu<\/strong><\/p>\n Podczas w\u0119dr\u00f3wki \u017byd\u00f3w po pustyni B\u00f3g surowo zabroni\u0142 im tworzy\u0107 jakiegokolwiek wizerunku swojej osoby. Jak oczywi\u015bcie wiemy pod nieobecno\u015b\u0107 Moj\u017cesza Izraelici nie pos\u0142uchali i odlali sobie Cielca ze z\u0142ota, kt\u00f3ry \u015bci\u0105gn\u0105\u0142 na nich boski gniew i kar\u0119. Ale w\u0142a\u015bciwie dlaczego mia\u0142aby bulwersowa\u0107 Jahwe taka niewinna rze\u017aba?<\/p>\n Jaspers (nb. wychowany jako protestant, czyli wyznawca religii kt\u00f3ra m.in. na sprawie podobizn boskich skonfliktowa\u0142a si\u0119 z katolicyzmem) powiedzia\u0142by, \u017ce \u017bydzi pomylili tu transcendencj\u0119 (czyli rzecz nadprzyrodzon\u0105, w tym wypadku samego Boga) z jej szyfrem, kt\u00f3rym by\u0142a z\u0142ota figura.<\/p>\n Nie trzeba si\u0119 zreszt\u0105 do bosko\u015bci odwo\u0142ywa\u0107. Mam na przyk\u0142ad zdj\u0119cia z moim zmar\u0142ym dziadkiem. Moja babcia te\u017c je ma. Ale na obu zdj\u0119ciach dziadek wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej: u mnie jest ju\u017c w starszym wieku, z babci\u0105 to cz\u0119sto m\u0142ody facet. Na kt\u00f3rym zdj\u0119ciu dziadek jest \u201eprawdziwy\u201d? Odpowied\u017a mo\u017ce by\u0107 dwojaka: albo na obu, albo na \u017cadnym. Na \u017cadnym, bo \u201edziadek w og\u00f3le\u201d jest (i zawsze by\u0142) ide\u0105, a te od czas\u00f3w Platona wymykaj\u0105 si\u0119 do\u015bwiadczeniu, stanowi\u0105 wi\u0119c doskona\u0142y przyk\u0142ad transcendencji. Na obu, bo oba zdj\u0119cia stanowi\u0105 doskona\u0142y szyfr transcendencji, pozwalaj\u0105cy uchwyci\u0107 to co dla cz\u0142owieka z natury nieuchwytne.<\/p>\n Czy mo\u017cna wi\u0119c twierdzi\u0107, \u017ce wszystkie religie, horoskopy, mity, zabobony i inne tego typu zjawiska s\u0105 prawdziwe?<\/strong><\/p>\n Nie mo\u017cna, je\u017celi kto\u015b przez \u201eprawdziwe\u201d rozumie prawd\u0119 w takim sensie, jak prawdziwe jest zdanie \u201ewidz\u0119 teraz przed sob\u0105 m\u00f3j komputer\u201d. By\u0142oby to niemo\u017cliwe, bo przecie\u017c samych religii s\u0105 tysi\u0105ce, a w ich obr\u0119bach kolejne tysi\u0105ce spor\u00f3w teologicznych. Spor\u00f3w i r\u00f3\u017cnic kt\u00f3re, zar\u00f3wno wed\u0142ug Kanta jak i Jaspersa, s\u0105 zupe\u0142nie bezprzedmiotowe.<\/p>\n Jednak owa Julka-zodiakara serio interesuj\u0105ca si\u0119 astrologi\u0105 ma przekonania prawdziwe. S\u0105 one prawdziwe jako szyfr tego, o czym prawdy lub nieprawdy orzec si\u0119 nie da. W skr\u00f3cie \u2013 s\u0105 prawdziwe DLA NIEJ, s\u0142u\u017c\u0105 zaspokojeniu potrzeby rozumienia \u015bwiata (nie myli\u0107 z jego wyja\u015bnianiem i opisem), kt\u00f3rej zwyk\u0142e poznanie, w tym poznanie naukowe zaspokoi\u0107 nie jest w stanie.<\/p>\n Problem wi\u0119c nie w tym, \u017ce kto\u015b wierzy bzdury, bo w pewnym sensie nie wierzy. Pojawia si\u0119 on dopiero wtedy, gdy kto\u015b, niczym \u017bydzi na pustyni, swoje szyfry bierze za rzecz kt\u00f3re skrywaj\u0105.<\/p>\n Bibliografia: Nie wiem czy wiecie, ale astrologia prze\u017cywa sw\u00f3j renesans, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d tzw. pokolenia Z. Czy to oznacza, \u017ce zmierzamy niechybnie w stron\u0119 idiokracji? Mam pewne filozoficzne wyja\u015bnienie tego fenomenu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[12],"class_list":["post-1278","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia","tag-archiwum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1278"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1278\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nZ. Kuderowicz \u2013 Filozofia wsp\u00f3\u0142czesna
\nM. \u017belazny \u2013 Filozofia i psychologia egzystencjalna
\nK. Jaspers \u2013 Szyfry transcendencji<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"