![\"\"](\"http:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/comment_16322376509YelstvIlHOu5NSAo5l6Qz.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Nowocze\u015bni ludzie na w\u0142asnej sk\u00f3rze si\u0119 przekonali, \u017ce po zniesieniu ci\u0119\u017car\u00f3w na rzecz kr\u00f3l\u00f3w i religii czeka ich wyzwanie du\u017co wi\u0119ksze: ud\u017awigni\u0119cie w\u0142asnej wolno\u015bci.<\/strong><\/p>\n Zapewne ma\u0142o kto z nas zapytamy o to czego najbardziej si\u0119 boi wspomnia\u0142by o samotno\u015bci<\/strong><\/p>\n I nawet nie chodzi mi o to, \u017ce ponad samotno\u015b\u0107 boimy si\u0119 \u015bmierci czy choroby. Wi\u0119kszy problem stanowi to, \u017ce nie bardzo wiemy czym samotno\u015b\u0107 naprawd\u0119 jest. Bo wyobra\u017caj\u0105c sobie przegrywa w piwnicy czy nawet Robinsona na bezludnej wyspie zwracamy przede wszystkim uwag\u0119 na brak towarzystwa innych ludzi. Tymczasem, je\u017celi przyjrzymy si\u0119 temu bli\u017cej to zauwa\u017cymy du\u017co straszniejsze oblicze samotno\u015bci i to takiej, kt\u00f3ra dotyczy nie tylko rozbitka na Oceanie czy przegrywa bez koleg\u00f3w, ale ka\u017cdego cz\u0142owieka.<\/p>\n Wyobra\u017amy sobie osob\u0119, kt\u00f3ra ma kilkunastu bliskich przyjaci\u00f3\u0142.<\/strong><\/p>\n Rewelacyjny kontakt z rodzin\u0105 od tej najbli\u017cszej poczynaj\u0105c, na stryjence Stasi ko\u0144cz\u0105c. No i do tego setki bli\u017cszych i dalszych znajomych. Takie osoby o zazwyczaj ekstrawertycznym usposobieniu wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 na antypodach samotno\u015bci i zawsze mog\u0105 na kogo\u015b liczy\u0107. Ale \u201ektosie\u201d \u00a0jak liczni by nie byli maj\u0105 jedn\u0105 cech\u0119: nie mog\u0105 podj\u0105\u0107 za nas decyzji.<\/p>\n Sedno wsp\u00f3\u0142czesnej samotno\u015bci nie polega na tym, \u017ce z nikim nie utrzymujemy kontakt\u00f3w, lecz na tym, \u017ce najwa\u017cniejsze decyzje spoczywaj\u0105 w naszych r\u0119kach.<\/strong><\/p>\n I\u015b\u0107 na studia dzienne czy zaoczne i szybciej zacz\u0105\u0107 prac\u0119? Zaryzykowa\u0107 i zmieni\u0107 robot\u0119 czy zosta\u0107 tam, gdzie jest \u017ale, ale stabilnie? Decydowa\u0107 si\u0119 na dzieci czy robi\u0107 karier\u0119? O\u015bwiadczy\u0107 si\u0119, czy jeszcze nie? To tylko te najbardziej dramatyczne pytania, bo codziennie musimy podejmowa\u0107 wiele decyzji i nawet wyb\u00f3r tego co chcemy zje\u015b\u0107 na obiad zale\u017cy od nas. My musimy podejmowa\u0107, bo rodzina, przyjaciele, celebryta z IG, proboszcz albo wr\u00f3\u017cka mog\u0105 nam poradzi\u0107, ale to nasz wyb\u00f3r czy si\u0119 rady pos\u0142uchamy, czy nie.<\/p>\n Truizmy? Nie do ko\u0144ca. Bo ka\u017cdy z nas zna inne \u017cycie. Prowadzi\u0142 je, b\u0119d\u0105c ma\u0142ym dzieckiem.<\/strong><\/p>\n Przychodz\u0105c na \u015bwiat cz\u0142owiek jest w stu procentach zale\u017cny od innych. Inni karmi\u0105 go, ubieraj\u0105, zapewniaj\u0105 rozrywki i\u2026 podejmuj\u0105 decyzje. Czterolatek nie wybiera sobie przedszkola, tylko rodzice mu wybieraj\u0105. Trzydziestoczterolatek prac\u0119 musi wybra\u0107 sobie sam. Niby fajnie ale\u2026 co b\u0119dzie jak wybior\u0119 \u017ale?<\/p>\n Wszelkie wybory wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z odpowiedzialno\u015bci\u0105<\/strong><\/p>\n To ostatnie s\u0142owo kojarzy nam si\u0119 z jakim\u015b zewn\u0119trznym przymusem. \u201eDlaczego mia\u0142bym przed kim\u015b odpowiada\u0107?\u201d pytaj\u0105 r\u00f3\u017cnej ma\u015bci bojownicy o wolno\u015b\u0107. Ale\u017c to proste: bo i tak, cz\u0142owieku odpowiadasz, przed samym sob\u0105! Ponosimy konsekwencje naszych decyzji \u2013 wybieraj\u0105c tak\u0105, a nie inn\u0105 prac\u0119, decyduj\u0105c si\u0119 na dziecko lub nie obieramy w \u017cyciu okre\u015blon\u0105 drog\u0119 i nie mamy pewno\u015bci, \u017ce b\u0119dziemy z niej w przysz\u0142o\u015bci zadowoleni. Jak ten strach przed przysz\u0142o\u015bci\u0105 okie\u0142zna\u0107? To proste, wystarczy i\u015b\u0107 do ruskiej sto\u0142\u00f3wki.<\/p>\n W ruskiej sto\u0142\u00f3wce bowiem, jak g\u0142osi dowcip z czas\u00f3w komuny, s\u0105 dwie opcje do wyboru: je\u015b\u0107 co dali albo nie je\u015b\u0107 wcale.<\/strong><\/p>\n Erich Fromm w s\u0142ynnej pracy o genezie nazizmu dowodzi\u0142, \u017ce stoi za tym w\u0142a\u015bnie ucieczka przed wolno\u015bci\u0105 i zwi\u0105zan\u0105 z ni\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105. Cz\u0142owiek nie mog\u0105c ud\u017awign\u0105\u0107 ich na swoich barkach stara si\u0119 zrzuci\u0107 je na kogo\u015b innego. Postawiony przed rzekomo obiektywnymi przeszkodami z ulg\u0105 odkrywa, \u017ce nie musi ju\u017c podejmowa\u0107 decyzji.<\/p>\n Fromm pisa\u0142 to w 1941 r w kontek\u015bcie doj\u015bcia Hitlera do w\u0142adzy<\/strong><\/p>\n Uwa\u017ca\u0142, \u017ce w spo\u0142ecze\u0144stwie niemieckim strach przed samodzielno\u015bci\u0105 doprowadzi\u0142 do wykszta\u0142cenia si\u0119 tzw. osobowo\u015bci autorytarnej, charakteryzuj\u0105cej si\u0119 d\u0105\u017ceniem do patologicznego zwi\u0105zania z inn\u0105 osob\u0105. Mog\u0142o si\u0119 to przejawia\u0107 zar\u00f3wno w formie masochizmu czyli uleg\u0142o\u015bci wobec kogo\u015b uwa\u017canego za silniejszego lub te\u017c, z drugiej strony jako sadyzm: uzale\u017cnienie od siebie kogo\u015b pozornie s\u0142abszego. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce nazwy te mog\u0105 by\u0107 nieco myl\u0105ce: ani cierpienie, ani zadawanie cierpienia innym nie s\u0105 tu celem. To raczej cena, jak\u0105 ludzie p\u0142ac\u0105 za mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozbycia si\u0119 niezno\u015bnego daru samodzielno\u015bci.<\/p>\n Tym co jednak w ksi\u0105\u017cce Fromma najwa\u017cniejsze, to przestroga, \u017ce ch\u0119\u0107 ucieczki przed wolno\u015bci\u0105 dotyczy w istocie ka\u017cdego spo\u0142ecze\u0144stwa nowoczesnego \u2013 w tym zachodnich demokracji.<\/strong><\/p>\n Filozof wprowadzi\u0142 bowiem poza osobowo\u015bci\u0105 autorytarn\u0105 jeszcze jeden mechanizm obronny przy pomocy kt\u00f3rego pozbywamy si\u0119 wolno\u015bci i id\u0105cych za ni\u0105 konsekwencji. Jest to mechaniczny konformizm. Wielkim b\u0142\u0119dem jest, wed\u0142ug Fromma wiara w to, \u017ce automatyczne zdj\u0119cie ogranicze\u0144 ze strony innych spowoduje powstanie indywidualist\u00f3w. Sama wolno\u015b\u0107 negatywna (ten koncept wyja\u015bniam w poprzednim wpisie<\/a>) jest tylko po\u0142ow\u0105 sukcesu, bo potrzebna jest jeszcze pozytywna tre\u015b\u0107, kt\u00f3rej ch\u0119\u0107 afirmacji b\u0119dzie motywowa\u0107 nas do dzia\u0142ania. Co tu du\u017co m\u00f3wi\u0107, oddaj\u0119 g\u0142os autorowi:<\/p>\n \u201ePrawo do wyra\u017cania my\u015bli wy\u0142\u0105cznie wtedy co\u015b znaczy, kiedy jeste\u015bmy zdolni mie\u0107 my\u015bli w\u0142asne; wolno\u015b\u0107 od zewn\u0119trznego autorytetu tylko wtedy jest trwa\u0142ym nabytkiem, kiedy wewn\u0119trzne warunki psychiczne pozwalaj\u0105 nam ukonstytuowa\u0107 nasz\u0105 w\u0142asn\u0105 indywidualno\u015b\u0107.\u201d<\/em><\/p>\n Bibliografia: Nowocze\u015bni ludzie na w\u0142asnej sk\u00f3rze si\u0119 przekonali, \u017ce po zniesieniu ci\u0119\u017car\u00f3w na rzecz kr\u00f3l\u00f3w i religii czeka ich wyzwanie du\u017co wi\u0119ksze: ud\u017awigni\u0119cie w\u0142asnej wolno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[12],"class_list":["post-1248","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia","tag-archiwum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1248"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1248\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nE. Fromm \u2013 Ucieczka od wolno\u015bci<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"