{"id":1238,"date":"2021-08-06T10:57:01","date_gmt":"2021-08-06T10:57:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.filozofiadlajanuszy.pl\/?p=1238"},"modified":"2021-08-06T10:57:01","modified_gmt":"2021-08-06T10:57:01","slug":"czy-wraz-z-rozwojem-nauki-i-techniki-stajemy-sie-coraz-glupsi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/2021\/08\/06\/czy-wraz-z-rozwojem-nauki-i-techniki-stajemy-sie-coraz-glupsi\/","title":{"rendered":"Czy wraz z rozwojem nauki i techniki stajemy si\u0119 coraz g\u0142upsi?"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1239\" src=\"http:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1_ZhYNqU2y96_f3QkWq9oiWQ.jpeg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"375\" srcset=\"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1_ZhYNqU2y96_f3QkWq9oiWQ.jpeg 500w, https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1_ZhYNqU2y96_f3QkWq9oiWQ-300x225.jpeg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/p>\n<p><strong>Ju\u017c tu kiedy\u015b o tym wspomina\u0142em: nie by\u0142oby nas na \u015bwiecie gdyby pewne sprawy 26 wrze\u015bnia 1983 roku potoczy\u0142y si\u0119 inaczej<\/strong><!--more--><\/p>\n<p>Uczestnikiem owych wydarze\u0144 nie byli prezydenci, kr\u00f3lowie czy papie\u017ce a pochodz\u0105cy z W\u0142adywostoku Stanis\u0142aw Pietrow, pe\u0142ni\u0105cy tego dnia s\u0142u\u017cb\u0119 dy\u017curn\u0105 w centrum obrony przeciwlotniczej Zwi\u0105zku Sowieckiego. W pewnej chwili Pietrow zobaczy\u0142 na radarze rakiet\u0119 lec\u0105c\u0105 z terytorium USA. Po chwili by\u0142o to ju\u017c pi\u0119\u0107 rakiet! Zgodnie z przepisami nale\u017ca\u0142o wszczyna\u0107 alarm, co spowodowa\u0142oby natychmiastow\u0105 odpowied\u017a strony moskiewskiej, a w rezultacie wojn\u0119 j\u0105drow\u0105 i najprawdopodobniej unicestwienie cywilizacji ludzkiej. No ale jak ju\u017c wiemy, Pietrow przepisy i wskazania radaru ola\u0142. Uzasadnia\u0142 p\u00f3\u017aniej, \u017ce atak przy u\u017cyciu zaledwie pi\u0119ciu rakiet wyda\u0142 mu si\u0119 ca\u0142kowicie nieprawdopodobny i uzna\u0142, \u017ce to po prostu fa\u0142szywe dane przedstawiane przez komputer.<\/p>\n<p><strong>Jak ocenimy zachowanie oficera?<\/strong><\/p>\n<p>Uratowa\u0142 \u015bwiat? A no uratowa\u0142. Ale w wi\u0119kszo\u015bci wypadk\u00f3w uznaliby\u015bmy, \u017ce kto\u015b kto zaprzecza oczywistym obrazom z radaru na rzecz swoich w\u0142asnych przekona\u0144 i os\u0105d\u00f3w odwo\u0142uje si\u0119 do ch\u0142opskiego rozumu i jest powszechnie (najcz\u0119\u015bciej zreszt\u0105 s\u0142usznie) krytykowany. Przepisy (za z\u0142amanie kt\u00f3rych zreszt\u0105 Pietrow by\u0142 potem ci\u0105gany dyscyplinarnie) m\u00f3wi\u0142y jasno: s\u0105 dane, jest reakcja. Ale\u017c przecie\u017c by\u0142aby ona katastrofalna w skutkach!<\/p>\n<p><strong>Na ten w\u0142a\u015bnie paradoks \u2013 cho\u0107 nie na tym przyk\u0142adzie \u2013 zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 ameryka\u0144ski filozof Neil Postman<\/strong><\/p>\n<p>Zazwyczaj uznajemy technik\u0119 za co\u015b jednoznacznie korzystnego. Nawet radar taki si\u0119 wydaje \u2013 siedzisz sobie wygodnie w fotelu w Warszawie i widzisz, \u017ce pod Waszyngtonem l\u0105duje samolot. Niby to oczywiste. Ale co je\u017celi radar myli si\u0119 i tym razem i \u017cadnego samolotu nie ma? W pewnym sensie po prostu przenosz\u0119 tu swoje my\u015blenie do zewn\u0119trznego \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/p>\n<p><strong>W tej technologicznej rewolucji pojawia si\u0119 pytanie na ile to technologia jest dla cz\u0142owieka, a na ile cz\u0142owiek dla technologii<\/strong><\/p>\n<p>Zdaniem Postmana post\u0119p techniczny sprawi\u0142, \u017ce wiedza przesta\u0142a nam s\u0142u\u017cy\u0107, a to raczej my jeste\u015bmy czym\u015b na wz\u00f3r trybik\u00f3w w maszynie biernie j\u0105 przetwarzaj\u0105cymi. We\u017amy mo\u017ce najbardziej aktualny przyk\u0142ad: sport. Najlepsi sportowcy to dzi\u015b najcz\u0119\u015bciej efekt \u017cmudnej pracy nie geniuszu jednej osoby, a tysi\u0119cy specjalist\u00f3w: od dietetyk\u00f3w poczynaj\u0105c na projektantach but\u00f3w ko\u0144cz\u0105c. Robert Lewandowski nie by\u0142by dzisiaj takiej klasy sportowcem, gdyby ci\u0105gle kopa\u0142 w Zniczu Pruszk\u00f3w i mia\u0142 do dyspozycji tamtejsz\u0105 kadr\u0119, a nie ludzi z Monachium.<\/p>\n<p><strong>Jeszcze bardziej zmian\u0119 jak\u0105 szeroko rozumiana technologia wprowadzi\u0142a do naszego \u017cycia prezentuje inna anegdotka sportowa<\/strong><\/p>\n<p>Pono\u0107 pewnego razu by\u0142y selekcjoner pi\u0142karskiej reprezentacji Polski, pan Franciszek Smuda dosta\u0142 od wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w gruby zeszyt z analiz\u0105 gry przeciwnika. Rzuci\u0142 na niego okiem, po kilku sekundach od\u0142o\u017cy\u0142 m\u00f3wi\u0105c \u201echuja graj\u0105, opierdolimy ich\u201d. Ten\u017ce sam trener innym razem stwierdzi\u0142, \u017ce on dobrego pi\u0142karza pozna po tym jak idzie po schodach.<\/p>\n<p>W\u0105tpi\u0119, \u017ceby z Franciszka Smudy by\u0142 wielki filozof ale \u015bwietnie oddaje on ducha tego jak my\u015bla\u0142 cz\u0142owiek jeszcze kilka stuleci temu: zdany na w\u0142asn\u0105 rozwag\u0119 i do\u015bwiadczenie \u017cyciowe, nie za\u015b na technik\u0119 i dane.<\/p>\n<p><strong>Podejrzewam, \u017ce czytelnik robi w tej chwili wielkie oczy<\/strong><\/p>\n<p>Czy\u017cbym broni\u0142 tu de facto ch\u0142opskiego rozumu? Oczywi\u015bcie, \u017ce nie! Postman te\u017c go w sumie nie broni\u0142. Naiwna wiara w \u201eszlachetnego dzikusa\u201d oderwanego od nauki i techniki sprawdza si\u0119 mo\u017ce w wierszach, ale w praktyce \u201eszlachetny dzikus\u201d umiera\u0142 od zepsutego z\u0119ba w wieku 40 lat.<\/p>\n<p><strong>Jednak trzeba zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nauka i technika kiedy nam co\u015b daje, r\u00f3wnie\u017c co\u015b odbiera<\/strong><\/p>\n<p>Cz\u0142owiek kt\u00f3ry staje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie specjalist\u0105 \u2013 zbiera dane i po prostu nimi operuje nie ma szans zosta\u0107 geniuszem. Nie zostanie te\u017c kretynem: nawet jak pope\u0142ni b\u0142\u0105d, mo\u017ce powiedzie\u0107, \u017ce tak mu pokazywa\u0142y dane albo analizy komputerowe. Ale nie wiem czy na przenoszeniu odpowiedzialno\u015bci na cyferki cz\u0142owiecze\u0144stwo polega.<\/p>\n<p><strong>O co wi\u0119c chodzi?<\/strong><\/p>\n<p>Stanis\u0142aw Pietrow swoim ch\u0142opskim rozumem uratowa\u0142 \u015bwiat. Franciszek Smuda \u2013 pogr\u0105\u017cy\u0142 reprezentacj\u0119 Polski. Obaj nie ufali technice i zgromadzonym przy jej u\u017cyciu danym. Pytanie brzmi: jak ocali\u0107 Pietrowa, usuwaj\u0105c Smud\u0119? I nikt nie m\u00f3wi, \u017ce jest na to pytanie odpowied\u017a.<\/p>\n<p>Podoba\u0142 si\u0119 wpis? <a href=\"https:\/\/tipanddonation.com\/Filozofiadlajanuszy\/tips\">Zostaw napiwek<\/a> \ud83d\ude00<\/p>\n<p>Bibliografia:<br \/>\nN. Postman \u2013 Technopol. Triumf techniki nad kultur\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ju\u017c tu kiedy\u015b o tym wspomina\u0142em: nie by\u0142oby nas na \u015bwiecie gdyby pewne sprawy 26 wrze\u015bnia 1983 roku potoczy\u0142y si\u0119 inaczej<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[12],"class_list":["post-1238","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia","tag-archiwum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1238"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1238\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}