![\"\"](\"http:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/14756933947667.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Czyli kr\u00f3tkie wyja\u015bnienie czemu nie m\u00f3wimy prawdy na pytanie \u201ejak si\u0119 masz?\u201d.<\/strong><\/p>\n Nie wiem czy s\u0105 tu tacy, kt\u00f3rzy sk\u0142adali wy\u0142\u0105cznie szczere \u017cyczenia \u015bwi\u0105teczne, ale na pewno nie ma nikogo kto wy\u0142\u0105cznie szczere dosta\u0142. Kilka razy w roku skrzynka odbiorcza zapchana jest sztampowymi formu\u0142kami nie tylko od firm kt\u00f3rym nieopatrznie zaznaczyli\u015bmy zgody na przesy\u0142anie spamu, ale tak\u017ce od znajomych i niby-znajomych, kt\u00f3rzy odkryli funkcje \u201ekopiuj\u201d, \u201ewklej\u201d i \u201ewy\u015blij do wszystkich\u201d w telefonie.<\/p>\n Tego typu \u017cyczenia \u015bwi\u0105teczne to obok zwrot\u00f3w grzeczno\u015bciowych jedna z kilku zdumiewaj\u0105cych form j\u0119zyka, kt\u00f3ra pozornie nie spe\u0142nia \u017cadnej funkcji. Co wi\u0119cej \u2013 czasami ich dos\u0142owne potraktowanie jest wr\u0119cz wielkim przejawem nietaktu: \u201e- jak si\u0119 masz? \u2013 a wiesz, nie najlepiej, straszne hemoroidy mi wyskoczy\u0142y, chcesz zdj\u0119cia zobaczy\u0107?\u201d to niekoniecznie najlepsza odpowied\u017a chocia\u017c paradoksalnie\u2026 mo\u017ce by\u0107 przecie\u017c szczera!<\/p>\n \u201eKa\u017cdy powinien k\u0142ama\u0107\u201d (\u201eEveryone has to lie\u201d)<\/strong><\/p>\n Pod takim tytu\u0142em ukaza\u0142 si\u0119 w 1975 roku artyku\u0142 ameryka\u0144skiego socjologa Harveya Sacksa po\u015bwi\u0119cony grzeczno\u015bciowym k\u0142amstwom, jakie na co dzie\u0144 masowo pope\u0142niamy. Sacks argumentowa\u0142 w nich, \u017ce te wszystkie drobne k\u0142amstewka s\u0105 nie tylko dopuszczalne, ale wr\u0119cz konieczne ze wzgl\u0119du na funkcj\u0119 jak\u0105 pe\u0142ni\u0105.<\/p>\n We\u017amy bowiem klasyczny przyk\u0142ad dialogu:<\/strong><\/p>\n – O siema, co s\u0142ycha\u0107? \u2013 A daj spok\u00f3j, pogoda tak, \u017ce nic si\u0119 nie chce.<\/em><\/p>\n Co m\u00f3wi nam ta \u201erozmowa\u201d? Po pierwsze, jak wida\u0107 tego typu odzywki wcale nie musz\u0105 opiera\u0107 si\u0119 na zapewnianiu, \u017ce wszystko jest ok, wr\u0119cz stanowi\u0105 \u015bwietny pretekst, \u017ceby sobie ponarzeka\u0107. Ale tym co r\u00f3\u017cni narzekanie na pogod\u0119 od narzekania na ci\u0119\u017ck\u0105 chorob\u0119, zdradzaj\u0105cego m\u0119\u017ca czy d\u0142ugi jest tego narzekania bezpiecze\u0144stwo. Operuj\u0105c na poziomie dyskusji o pogodzie nie naruszamy tematu kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by wywo\u0142a\u0107 jak\u0105\u015b k\u0142opotliw\u0105 sytuacj\u0119.<\/p>\n Zdaniem Sacksa tego typu kwestie dialogowe s\u0142u\u017c\u0105 pewnej regulacji stosunk\u00f3w z drugim cz\u0142owiekiem. Pytanie \u201eco u ciebie\u201d jest troch\u0119 jak substancja pomocnicza w tabletce. Sama w sobie jest nieistotna, jednak pe\u0142ni ca\u0142y szereg funkcji kt\u00f3re pozwalaj\u0105 okre\u015bli\u0107 na ile za\u017cy\u0142e relacje \u0142\u0105cz\u0105 nas z dan\u0105 osob\u0105. Gdyby\u015bmy na ka\u017cde pytanie odpowiadali szczerze, nie by\u0142oby r\u00f3\u017cnicy w rozmowie mi\u0119dzy s\u0105siadem a \u017con\u0105.<\/p>\n Tak naprawd\u0119 alternatyw\u0105 dla u\u017cywania wy\u015bwiechtanych zwrot\u00f3w by\u0142oby albo permanentne stawianie siebie i innych w niezr\u0119cznej sytuacji albo \u017cycie w totalnej g\u0142uszy, bo nawet przed najbli\u017cszymi osobami wolimy niekt\u00f3re nasze my\u015bli czy uczucia zachowa\u0107 dla siebie \u2013 \u017ceby ich nie rani\u0107 lub nie niepokoi\u0107.<\/p>\n Co wi\u0119cej, taka szczero\u015b\u0107 de facto uniemo\u017cliwia\u0142aby rozmow\u0119 na naprawd\u0119 istotne (na pewnym poziomie znajomo\u015bci) tematy<\/strong><\/p>\n Cz\u0119sto zaczynamy rozmow\u0119 od jakiego\u015b banalnego pytania lub, w \u015bwi\u0119ta, od z\u0142o\u017cenia kilku truizm\u00f3w w formie \u017cycze\u0144. Ale przecie\u017c nigdy nie jest to cel sam w sobie. Je\u017celi id\u0119 do kolegi po\u017cyczy\u0107 wiertark\u0119 a on na moje pytanie \u201ejak tam\u201d odpowiada \u201etragicznie\u201d to ci\u0119\u017cko mi zby\u0107 t\u0119 odpowied\u017a jakim\u015b komuna\u0142em, wymaga ona na mnie bym zada\u0142 pytanie \u201edlaczego?\u201d. Gdy ten odpowiada mi o tym, \u017ce w\u0142a\u015bnie matka mia\u0142a ci\u0119\u017cki udar to jest problematyczne dalsze rozmawianie o wiertarce\u2026<\/p>\n Sacks potraktowa\u0142 rozmow\u0119 nie jako statyczne wymieniania informacji, ale jako form\u0119 pewnego dzia\u0142ania<\/strong><\/p>\n W dzia\u0142aniu tym akcja poprzedzaj\u0105ca niejako wymusza na drugiej stronie pewne ruchy. To troch\u0119 jak w grze w szachy. Je\u017celi kto\u015b rusza pionkiem do przodu, tak \u017ce po ruchu pionek atakuje hetmana to wymusza na drugiej stronie pewien zakres ruch\u00f3w. W pocz\u0105tkowych fazach partii te pozorne \u201eataki\u201d s\u0105 odpierane mechanicznie a ich nieprzestrzeganie \u015bwiadczy zdecydowanie cz\u0119\u015bciej o braku kompetencji ni\u017c o geniuszu. Je\u017celi chcemy rozegra\u0107 pe\u0142n\u0105 parti\u0119 albo przeprowadzi\u0107 naprawd\u0119 warto\u015bciow\u0105 rozmow\u0119 to kombinowanie tutaj nie ma sensu.<\/p>\n I na koniec warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce miecz ma dwa ko\u0144ce<\/strong><\/p>\n S\u0105 osoby z kt\u00f3rymi nie chcemy mie\u0107 nic do czynienia i rozmowy kt\u00f3re chcemy jak najszybciej uci\u0105\u0107. Konwencjonalne k\u0142amstwa chroni\u0105 nas przed normalnymi lud\u017ami, kt\u00f3rzy wiedz\u0105, \u017ce czasami \u201ewszystko w porz\u0105dku\u201d oznacza \u201eodczep si\u0119 ode mnie\u201d. Ale co z tymi, kt\u00f3rzy tego nie rozumiej\u0105? C\u00f3\u017c, je\u017celi nie przeszkadza nam bycie uznawanym w pewnych kr\u0119gach za dziwaka szczera (niekoniecznie wprost niegrzeczna!) odpowied\u017a na pytanie w\u015bcibskiej ciotki \u201ea kiedy b\u0119dziecie mie\u0107 dzieci?\u201d zagwarantuje, \u017ce wi\u0119cej takich pyta\u0144 nie us\u0142yszymy.<\/p>\n Bibliografia: Czyli kr\u00f3tkie wyja\u015bnienie czemu nie m\u00f3wimy prawdy na pytanie \u201ejak si\u0119 masz?\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[12],"class_list":["post-1192","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia","tag-archiwum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1192"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1192\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bigosikapitalizm.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nH. Sacks \u2013 Everyone has to lie
\nD. Silverman – Harvey Sacks: social science and conversation analysis<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"